zaterdag 5 juli 2008
De naam Robert Graves kwam eerder dit jaar nogal eens langs in mijn lectuur. Dick Hillenius, onder meer, herlas Graves’ White Goddess regelmatig, en had dan ook altijd wel iets te melden over hoe de mythologie achter poëzie daarin behandeld wordt.
Ik vond die White Goddess indertijd veel te speculatief om er ooit iets meer mee te willen doen. Hoe interessant de voorbeelden soms zijn die Graves aanhaalde. En ook de meeste van zijn romans en gedichten deden me niet genoeg om nog eens te herlezen. Robert Graves [1895 – 1985] is voor mij de man van éen boek. De autobiografie die hij schreef toen hij amper drieëndertig was, en die eindigt op het moment dat hij van zijn vrouw scheidde en naar Majorca vertrok.
Good-bye to All That.
Al moet ik ook toegeven dat het grootste gedeelte van dit boek voor mij amper te lezen is. Graves deed als vanzelfsprekend dienst in de Eerste Wereldoorlog, en het zijn vooral de hoofdstukken over deze tijd die ik lang niet altijd lezen wil. Of kan. Als daar iets uit oprijst, dan wel hoe zinloos de loopgravenoorlog was. De schrijver is daarbij droog objectief in zijn beschrijvingen. Over zijn diepste emoties blijft hij ijzerenheinig zwijgen — behalve dan dat hij in die periode psychisch behoorlijk beschadigd raakte, en daarvan wel iets doorklinkt in de latere hoofdstukken.
Is dit daarmee het grote anti-oorlogsboek, zoals er verschillende verschenen zijn in de crisisjaren? Nee, het is meer het grote anti-allesboek, omdat Graves er zo goed in slaagt van zo veel de hypocrisie aan te tonen. Of het nu om zijn eigen gegoede opvoeding gaat, of de opleiding die hij genoot. Of het nu de omstandigheden betrof die hij in zijn werkzame leven ineens dulden moest. En dat levert prettig scherpe observaties op.
Het is daarom voor mij ook niet vreemd dat er nooit een vervolg kwam op deze autobiografie, terwijl Robert Graves erna nog bijna zestig jaar leefde. Al benieuwd het me wel of Graves ooit nog milder werd, op latere leeftijd.
Robert Graves, Dat hebben we gehad
356 pagina’s
De Arbeiderspers, 1980
Vertaling van Good-Bye to All That, herziene versie 1957
Privé-domein 67
in: a-z, vertaald, [auto]biografisch
[+] zie de gerelateerde titels | of bekijk de Robert Graves-pagina
helaas, er staat verder niets van dezelfde auteur of instantie op boeklog
reageer!
donderdag 3 juli 2008
Telkens als er een auteur overlijdt, is er de vraag of het de moeite loont me in zijn oeuvre te verdiepen. Schrijvers worden doorgaans snel vergeten. Hun boeken zijn na een paar jaar ineens weg, alsof ze nooit hadden bestaan.
De socioloog J.A.A. van Doorn [1925 – 2008] stierf in mei dit jaar. En hem kende ik vooral als columnist, niet om de grotere werken die hij schreef.
Deze bloemlezing uit zijn werk gaf me meerdere redenen om hierna toch eens wat beter te kijken naar Van Doorn’s oeuvre. Al is dit niet omdat hij nu zulke boeiende theorieën zou hebben. Van Doorn blijkt bij uitstek een schrijver te zijn van losse ideeën.
Samensteller Gerry van der List heeft dit boek in drie parten verdeeld. De columns komen eerst, gevolgd door essays, en dan wetenschappelijke publicaties. En mij viel op dat er bij Van Doorn in aanpak of toon betrekkelijk weinig verschil is tussen die verschillende soorten teksten. Tegelijk valt wel het enorme blikveld op waarmee hij keek.
Heel opvallend is bijvoorbeeld dat Van Doorn zich niet binnen de sociologie verschanste, zoals veel van zijn collegae wel menen te moeten doen, maar zich in zo veel mogelijk verschillende kringen bewoog. Wie alleen zijn eigen vak kent, kent ook dat niet, zo schreef hij terecht.
Iemand die zich zo bewust is van hoe de eigen blik vertroebeld kan worden, durf ik wel op zijn oordeel te vertrouwen. Dat speelde duidelijk mee in mijn waardering bij het lezen van deze bundel. Helemaal doordat Van Doorn zo ook telkens weet aan te tonen hoezeer politiek correct denken bij anderen tot tunnelvisie leidt.
Wat ik wil zeggen is niet méér dan nazeggen wat al door menig historicus is geponeerd: Nederland zoals wij het kennen, is niet organisch gegroeid maar resultaat van historisch toeval en staatkundige constructie. De negentiende-eeuwse eenheidsstaat diende als politiek staketsel dat de verdeelde samenleving bijeen moest houden, al was het maar omdat in die tijd van militair nationalisme alleen duidelijk geprofileerde nationale staten konden overleven.
In dienst van die eenheid werd een nationale mythe geschapen, geconcretiseerd in de bevordering en popularisering van een vaderlandse letterkunde en muziekcultuur, van schilder- en beeldhouwkunst, en van monumentale bouwprojecten. […]
Deze moderne natie-staat die geruime tijd buitengewoon succesvol is geweest, heeft thans zijn beste tijd onmiskenbaar gehad. Daar beginnen onze problemen. [241 - 242]
J.A.A. van Doorn, De Draagbare Van Doorn
Samengesteld door Gerry van der List
309 pagina’s
Uitgeverij Prometheus, 1996
in: a-z, recht, geschiedenis, politiek, bundels, [auto]biografisch, cultuur
[+] zie de gerelateerde titels | of bekijk de J.A.A. van Doorn-pagina
helaas, er staat verder niets van dezelfde auteur of instantie op boeklog
reageer!
eerder:
Zapdansen · Roel Bentz van den Berg
woensdag 2 juli 2008
| De stukken uit deze bundel verschenen eerst in de cultuurbijdrage op vrijdag van NRC-Handelsblad. Maar in de courant kon ik ze niet lezen. Elke omgeving komt met zijn eigen verwachtingen. En de zo persoonlijk getinte observaties van Bentz van den ... |  |
in: a-z, [auto]biografisch, bundels, cultuur
[+] zie de gerelateerde titels | of bekijk de Roel Bentz van den Berg-pagina
helaas, er staat verder niets van dezelfde auteur of instantie op boeklog
reageer!
dinsdag 1 juli 2008
| Zo deze bundel columns iets aantoont, dan toch dat de publieke opinie in Nederland razendsnel veranderd is deze eeuw. Paul Frentrop zette bij publicatie in 2002 voor alle zekerheid maar op het kaft 'rechtse' praat te gaan verkopen. Maar hij ... |  |
in: economie, typisch hollands, a-z, geschiedenis, bundels
[+] zie de gerelateerde titels | of bekijk de Paul Frentrop-pagina
reageer!
maandag 30 juni 2008
|
Walter Benjamin [1892 – 1940] wordt ineens weer gelezen in Nederland, zo viel me op. Er is recent een bundel met zijn bekendste essays verschenen. Maar meer nog duiken ideeën van de man ineens bij anderen op als citaten.
Benjamin's werk ... |  |
in: a-z, [auto]biografisch, bundels, Deutsch [& übersetzt]
[+] zie de gerelateerde titels | of bekijk de Walter Benjamin-pagina
helaas, er staat verder niets van dezelfde auteur of instantie op boeklog
6 commentaren
zaterdag 28 juni 2008
|
Zijn sprookjes op iedere leeftijd te lezen? Op een gegeven moment verdwijnt het ware geloof natuurlijk, in dat alles maar mogelijk zou zijn. En dan heb ík ook nog eens behoorlijk exacte vakken tentamen gedaan, wat de ontvankelijkheid helemaal heeft ... |  |
in: a-z, books in english
[+] zie de gerelateerde titels | of bekijk de Stephen Mitchell-pagina
helaas, er staat verder niets van dezelfde auteur of instantie op boeklog
reageer!
Cod · Mark Kurlansky
vrijdag 27 juni 2008
| Kurlansky moet over eten schrijven, zo was mijn conclusie na drie van zijn boeken te hebben gelezen. Daarover weet hij het interessantst te vertellen. Dus las ik Cod ditmaal, zijn biografie van de kabeljauw, om daarin vooral feiten langs te ... |  |
in: a-z, geschiedenis, biologie, books in english
[+] zie de gerelateerde titels | of bekijk de Mark Kurlansky-pagina
reageer!
