zaterdag 1 januari 2005
Capel beschreef in de jaren tachtig een hele reeks avonturen over de stoere snor Hank Stammer. Deze deed als losvaste kracht incassowerk voor de Geldkredietbank. En een bank heeft allerlei soorten klanten, dus kennen de verhalen verschillende settings. Goed gestemd is een van de meest geslaagde delen, als ik mij juist herinner.
Bij het herlezen valt de poging tot satire op het politiek bedrijf in Nederland op, al blijft de kritiek mild. Het is licht amusement; bedoeld om te verstrooien, niet om te verontrusten.
Het verhaal gaat over de charismatische lijsttrekker van een nieuwe politieke partij, die vooral met de VVD om kiezersgunst zal gaan strijden. Maar, de vier vijf zetels die het streven zijn, lopen gevaar als een jeugdzonde van die lijsttrekker bekend zou worden.
Dat thema laat meteen zien dat het boek verouderd is. Sinds Fortuyn weten we dat een charismatische lijsttrekker met bijna alles weg kan komen. Vanaf hem strijden nieuwe rechtse partijen bovendien niet meer om vier vijf zetels, maar vijfentwintig als ik de peilingen naar Lijst Wilders mag geloven.
Desalniettemin, een amusant boek. Vooral in de schildering van het dagelijkse leven op een ministerie bijvoorbeeld; een thema waar ten onrechte in de hedendaagse Nederlandse literatuur geen belangstelling voor lijkt te zijn.
Theo Capel, Goed gestemd
199 pagina’s
Uitgeverij Luitingh, Utrecht © 1986
in: a-z, spannend, fictie nederlandstalig
[+] zie de gerelateerde titels | of bekijk de Theo Capel-pagina
dinsdag 4 januari 2005
Yes, I reread another one of Dick Francis’s thrillers again. Just to relax, nothing more. As his books always have a main character my age, as wooden as I am. It is easy to identify with them. Apart from that, those wooden men often find their true love is the stories, while overcoming many terrible difficulties. Francis’s thrillers are not much more than fairy tales for grownups, but at least they are cleverly made fairy tales.
Meanwhile, it is a bit strange that I need to read about crimes and other misdemeanours to relax. Even if everything is thought up by Francis, it’s still suffering I take enjoyment in.
But, as Kingsley Amis and Philip Larkin have expressed – in the letters they exchanged – in the end there is not much else left to read than Francis. More literary prose often disappoints; and I reckon it does so even more for professional writers. Therefore, it is a blessing there are good written thrillers available, just to be able to do some reading.
Oh, this one is about a survival specialist. Who nearly dies in the course of the story, of course.
Dick Francis, Longshot
304 pages
Pan Books 1991 © 1990 originally
in: a-z, spannend, books in english
[+] zie de gerelateerde titels | of bekijk de Dick Francis-pagina
donderdag 6 januari 2005
Deze verzamelbundel is niet voor mij bedoeld, bedenk ik tijdens het lezen. Er staan alleen artikelen in die Van Rossem schreef voor het brede publiek en eerder gepubliceerd zijn in allerlei kranten en bladen. Ik heb zijn wetenschappelijke boeken al gelezen, plus ook nogal wat van zijn Amerikaanse collega’s. De meeste informatie is me daarom bekend. Bovendien wreekt zich bij het lezen van deze bundel dat dezelfde gegevens nog al eens terug komen, omdat de schrijver zich steeds opnieuw tot een weinig geïnformeerd lezerspubliek richt.
Dan blijft er natuurlijk nog altijd Maarten van Rossem’s toon, die sommige mensen verschrikkelijk schijnen te vinden. Ik houd wel van dat relativerende, maar moet toch zeggen dat Van Rossem als prater meer opvalt dan als schrijver.
Misschien komt het door het grote tal columns dat in deze bundel werd opgenomen. De korte baan is gewoon zijn kracht niet. Zodra Van Rossem politieke ontwikkelingen kernachtig moet gaan samenvatten, wreekt zich dat hij te goed de gevaren ziet van al te stellige oordelen. Die wetenschappelijke distantie is in hem te prijzen, maar kan voor een column dodelijk zijn.
Voor de rest is het als inleiding in die merkwaardige Amerikaanse politiek geen verkeerde keuze, al gebeurde er sinds het verschijnen van dit boek al weer heel wat in de wereld. De eerste reacties op 9/11 zijn de meest actuele stukken in de bundel.
Maarten van Rossem, Amerika. Voor en tegen
272 pagina’s
Uitgeverij het Spectrum, Utrecht © 2002
in: a-z, geschiedenis, politiek, essays, bundels
[+] zie de gerelateerde titels | of bekijk de Maarten van Rossem-pagina
vrijdag 7 januari 2005
Dit is een novelle van zo’n 20.000 woorden die ooit gedeeltelijk als feuilleton in de Volkskrant verscheen. Het verhaal wordt misschien om die reden grotendeels als dialoog en monoloog vertelt. Maar ik vond geen van de sprekers interessante dingen zeggen, en de poging de karakters elk hun kenmerkende toon te geven genant in zijn voorspelbaarheid. Over een midlife-crisis ging het, geloof ik. Het maakte allemaal geen indruk in het kwartier dat het kostte het door te nemen. Misschien gunde ik de hoofdpersonen hun pech ook wel.
Zo’n boekje is het.
Boudewijn Paans, Het begrafenisnichtje
102 pagina’s
Uitgeverij de Harmonie, Amsterdam © 1988
in: a-z, fictie nederlandstalig
[+] zie de gerelateerde titels | of bekijk de Boudewijn Paans-pagina
helaas, er staat verder niets van dezelfde auteur of instantie op boeklog
zaterdag 8 januari 2005
Nevil Shute probably taught me to read English, as there were not that many translations of his books available, and I really liked the way he told his stories. It is hard to reconstruct what I read when I was thirteen or fourteen. But, Shute’s novels certainly were among them. They were the first English books I bought for sure .
Something has changed, though. And I keep his books in boxes somewhere; not in my bookcases anymore. The main reason for that is I have become allergic for anything remotely connected to the Second World War.
Many of Shute’s books are set in that war.
And to be honest, I reckon my taste in books is a bit above storytellers nowadays. It seems I have forgotten how much a well-told story has to offer.
Granted, Pied Piper is a comforting read overall. The reader knows from the beginning the story’ll end well; how dire the straits may look. Other people may die, because there is a war going on, our hero does not suffer that much. Except maybe that he’s old, and that he feels very responsible for the children in his care, and the young woman who helps them to escape from occupied France.
The book has some very well written scenes - like the arrival in Portsmouth - and it must have made an impact when I first read it, because I clearly remembered several plot lines, almost twenty-five years later.
Reading it meant a couple of hours well spend, though. It seems I’ve put these books away a bit too soon.
Nevil Shute, Pied Piper
286 pages
© 1942, reprinted 1997
in: a-z, books in english
[+] zie de gerelateerde titels | of bekijk de Nevil Shute-pagina
zondag 9 januari 2005
Een diepte-investering deze titel, van éen euro uit de bak met afgeschreven boeken in de openbare bieb. Als er ooit een lener is geweest die verder is gekomen dan pagina 75 heeft die erg netjes gelezen. Het boek ziet er van binnen ongebruikt uit.
Ik ben op zoek naar antwoorden op vragen die me hoogstens laten vermoeden op het moment. Als daar zijn: waarom wordt er zo strikt vastgehouden aan zulk een compacte bebouwing in Nederland? In hoeverre gaat de hypotheekaftrek ten koste van de huizenprijs; als hypotheken makkelijk te krijgen zijn, creëert dat dan niet ook een wel erg kunstmatige waardeopdrijving van het onroerend goed? En ook, waarom zijn zo veel immigranten uiteindelijk toch bij elkaar terecht in de buurt gekomen?
Zelden een boek van tevoren zo slecht ingeschat. De auteur lijkt ver verheven boven de aardse zaken waarmee ik worstel, en waarvan momenteel ook de samenleving ietwat overhoop ligt. Waar het hem om gaat, is tot in het treurige detail duidelijk te maken hoe het huisvestingsbeleid in principe werkt. De lezer mag zelf drie vertaalslagen maken om te vermoeden wat dat in de praktijk betekent.
Geen moment blijkt uit dit boek dat er mensen in die huizen wonen.
J. van der Schaar, Volkshuisvesting: een zaak van beleid
472 pagina’s
Uitgeverij het Spectrum BV © 1991
in: economie, typisch hollands, a-z, politiek
[+] zie de gerelateerde titels |
helaas, er staat verder niets van dezelfde auteur of instantie op boeklog
dinsdag 11 januari 2005
De onvolprezen Digitale Bibliotheek voor de Nederlandse Letteren heeft opnieuw een prettig kinderboek online gezet. Het vlot, van Wim Hofman. Dat dateert uit 1988, en toen was ik allang geen kind meer [behalve voor mijn ouders dan]. Dus op de juiste leeftijd heb ik het nooit kunnen lezen. Maar een goed boek als dit trekt zich niets van genre-aanduidigen aan.
Wim Hofman, Het vlot
184 pagina’s
Van Holkema en Warendorf © 1988
in: basisbibliotheek, a-z, jeugd, fictie nederlandstalig
[+] zie de gerelateerde titels | of bekijk de Wim Hofman-pagina
helaas, er staat verder niets van dezelfde auteur of instantie op boeklog
woensdag 12 januari 2005
De commerciële uitgave van een dissertatie. Over mensapen gaat die, of beter over de ideeën die er over mensapen zijn geschapen in boeken, films, beeldende kunst en wetenschappen. Stine Jensen bespreekt daartoe een groot aantal werken, en ook hoe een aantal bekende wetenschappelijke onderzoeken verliepen.
Dat overrompelende aantal en die verscheidenheid aan bronnen schrikt mij nogal af. Ten eerste omdat daarmee - zonder het met zo veel woorden te zeggen - een overzicht gesuggereerd wordt dat mij wat wantrouwig maakt. Maar bovenal omdat die lawine het mij moeilijk maakte te onthouden wat nu precies de these is van dit boek.
Over de vraag hoezeer sommige kunstenaars en wetenschappers menen dat wij mensen op mensapen lijken of juist van hen verschillen. En waartoe dit leidt. Dat is hier onderzocht, distilleer ik er achteraf uit.
Het gaat dus over beeldvorming. En dan vooral wat er in die beeldvorming benadrukt wordt.
Ik denk dat mijn probleem met dit boek juist daar zit, hoe goed het verder ook is. Er wordt te vaak vanuit een bekend beeld over iets teruggeredeneerd naar hoe zo’n beeld kon ontstaan. En dat is toch een beetje uitkomst verwarren met oorzaak, en omgekeerd.
Stine Jensen, Waarom vrouwen van apen houden.
Een liefdesgeschiedenis in cultuur en wetenschap
336 pagina’s
Uitgeverij Bert Bakker © 2002
in: a-z, biologie, filosofie
[+] zie de gerelateerde titels | of bekijk de Stine Jensen-pagina
woensdag 12 januari 2005
Reeksen dwingen tot verzamelen. Als klein jongetje moest ik alle boeken van Pietje Bell op zijn minst gelezen hebben. En strips blijven dat houden, die albumreeksen horen compleet in de kast te staan. De laatste Asterix was vreselijk, maar moest wel aangeschaft. De laatste Guust Flater-albums zijn gevuld met losse tekeningen, soms zelfs alleen met oud reclamemateriaal; toch moesten die ook verzameld.
En een andere min of meer verplichte aankoop is sinds ergens in de jaren tachtig de Snoecks, of zoals die vroeger heette: Snoecks Almanak. Een indrukwekkend rijtje staat er inmiddels ergens op een onderste plank in de kast, zwarte ruggen met daarop steeds alleen het jaartal anders. Een tijdschrift lijkt het op die manier wel, maar dan een dat een maar keer iedere twaalf maanden verschijnt.
Alleen twijfel ik volgens mij al ruim tien jaar of die nieuwe Snoecks er wel moest komen. Want uiteindelijk vallen ze toch wel tegen.
Het is aardig om die dingen in huis hebben is de mogelijkheid om er veel later nog eens in te bladeren. Om half vergeten plaatjes weer te kunnen zien. Van een ondertussen ontdekte schrijver te zien wanneer die overleden is, van een inmiddels gelezen boek de bespreking te zien.
Meer niet.
Maar goed, dan weer kreeg ik het ding eens gewoon van iemand cadeau, of lag die ergens in het voorjaar goedkoop in de ramsj. En dan viel ik toch weer.
De aanschaf dit jaar kwam omdat ik iets te bladeren wilde hebben op een lange treinreis. Anders niet.
En ook ditmaal staat er weer weinig in dat een onwisbare indruk maakte. Een foto van een onbereikbaar mooie juffrouw met opvallend smalle schoudertjes. Van Herman Brusselsman is een kort verhaal opgenomen dat ik altijd nog eens lezen kan. Veel meer aan inhoud is er niet in mijn herinnering blijven hangen. Zelfs zo snel na het doorbladeren al.
Misschien is dat dan wel het voordeel van zo’n ding als Snoecks. Mijn ogen kauwen even de plaatjes, en de smaak is er al weer af. Terug op de plank in de kast komt er wel iets aan smaak terug; als bij ouderwetse batterijen die leeg lijken, maar iets herladen na een tijdje niet belast te zijn. Onverwacht stroompje leveren die dan noch bij inschakelen, maar meer dan een korte flits zullen ze toch nooit kunnen afgeven.
Ach. Mijn boekenplanken herbergen grotere schande.
Snoecks 2005
545 pagina’s
uitgeverij Snoecks © 2004
in: a-z, periodieken, reference, cultuur
[+] zie de gerelateerde titels |
helaas, er staat verder niets van dezelfde auteur of instantie op boeklog
donderdag 13 januari 2005
Zelfs in de meest matige boeken staat altijd wel éen observatie die bijblijft, hoe luttel die ook is. Maar in dit boek ontbrak die voor mij, terwijl Jaap Scholten toch niet slecht schrijft.
Blijft dus staan dat ik de verhalenbundel waarmee hij debuteerde nog steeds het meest interessant vind. In Bavianehaar en Chipolatapudding staan een paar pagina’s die gewoon niet beter kunnen, over Anja Pos. Daarna brengen zijn boeken het steeds weer allemaal net niet, voor mij.
Reisavonturen & bedevaartstochten bezorgt dan wel wat de titel belooft. Al valt het met die avonturen wel mee, en blijft bij de bedevaarten naar de schrijvers Salinger en Burroughs vrijwel achterwege waarom de hoofdpersoon zo veel moeite doet hun gangen na te gaan. Wat is het toch in hun werk dat hij zo bewondert? Toon dat alsjeblieft nou eens.
Voor de rest is het vooral een verzameling van verhalen die veelal eerder elders gepubliceerd zijn. Typisch een tussendoortje derhalve. Maar goed, boeken als deze zijn vermaak. Daar moet niemand meer van willen maken.
Jaap Scholten, Reisavonturen & bedevaartstochten
206 pagina’s
Uitgeverij Contact © 2002
website Jaap Scholten
in: reizen, a-z, bundels, verhalen, fictie nederlandstalig
[+] zie de gerelateerde titels | of bekijk de Jaap Scholten-pagina
zaterdag 15 januari 2005
Een Nederlands boek, over een tobbende puber. Waar heb ik dat eerder gelezen?
Nakomertje van vijftien, in een gezin met drie oudere zusjes. Mmm, kan origineel uitpakken. Broeierige verhouding met de jongste zus soms, of is dat verbeelding?
Het jong houdt van zwemmen. Maar niet in overdekte baden, daar zit te veel chloor in. In de buurt waar hij in woont zijn genoeg huizen met zwembaden in de tuin. Dus gaat hij op zoek naar het ideale bad; het zwembad dat nooit ophoudt.
Mmm, dat gegeven doet me wel erg denken aan dat ene korte verhaal van John Cheever, over die man die van zwembad tot zwembad trok om de staat door te zwemmen.
Updike heeft trouwens ook eens mooi geschreven over een zwembad bij een verlaten huis dat geadopteerd werd door de buurt.
Waar waren we? O, ’t jong ontspoort en loopt weg. Doet hij het dan echt met haar, of verbeeldt hij zich dat maar?
Dan gaat de zieke moeder dood. En vlucht hij definitief.
God, wat toevallig dat zij ook net op dat waddeneiland woont.
Gaap.
Eindconclusie, een vaardig geschreven Nederlands romannetje. Jammer alleen dat het al binnen een uur uit was bij gebrek aan inhoud. Geen wonder dat Jaeggi tegenwoordig een column heeft in dat damesmagazinetje bij De Volkskrant op zaterdag.
Adriaan Jaeggi, Held van beroep
222 pagina’s
Uitgeverij Ooievaar 2002 © 1999 oorspronkelijk
in: a-z, fictie nederlandstalig
[+] zie de gerelateerde titels | of bekijk de Adriaan Jaeggi-pagina
helaas, er staat verder niets van dezelfde auteur of instantie op boeklog
zaterdag 15 januari 2005
Zelden wint wat eerder al eens in een krant verscheen bij bundeling. Spraakmakende interviews blijken later in een boek weinig opmerkelijk. Bundels met columns tonen onbarmhartig hoe de schrijver zich vaak van een trucje bedient om maar weer een stukje af te hebben.
Maar de cartoons over televisie die Hein de Kort dagelijks tekent voor Het Parool winnen nu eens wel bij verzameling. Een krant met al zijn kleine en grote nieuws is niet de natuurlijke omgeving voor relativerende humor. Maar een bundel met grappen die op zichzelf vaak niet meer dan een glimlach oproepen, wordt een waar bombardement met humor.
De cartoons worden in dit boek afgewisseld met pagina’s uit een televisiegids, met de zenders Nederland 1,2 en 3, Luxemburg 1 en 2, en een willekeurig gekozen zesde kanaal. En ook om die gids heb ik ook een paar keer hardop moeten lachen. Hoewel uitleg van het waarom hier de grappen waarschijnlijk doodslaat.
Maar een programma Pramtime noemen, en het te beschrijven als:
Informatief programma over de voorkant van vrouwen.
vind ik grappig, helaas.
Verder is de terugkerende aandacht voor het programma Domino Day een hoogtepunt in deze bundel. Leuker zal mijn leesvoer dit jaar zelden worden, vrees ik:
Dag 4. het schuren en grondverven van de dominoblokjes. Maar de tijd dringt.
Hein de Kort, Piet & Riet van de Buis: Sneeuw en ruis
128 pagina’s
uitgeverij M © 2004
in: a-z, humor, aanbevolen 2005, bundels, strips/graphic novels
[+] zie de gerelateerde titels | of bekijk de Hein de Kort-pagina
zaterdag 15 januari 2005
Dit boek vertelt het klassieke blijspel van Oscar Wilde na in stripvorm, met de vertaling van Gerrit Komrij als tekst. Het verhaal is wel verplaats naar deze tijd, en de twee liefdesparen uit het stuk bestaan ditmaal alleen uit mannen. Net als de tekenaar zich verder nog een aantal vrijheden permitteert om het verhaal wat homosueler te maken.
Dat maakt niet uit. Wilde’s teksten zijn op zich sterk genoeg om zo’n interpretatie te overleven. Blijft alleen de vraag over of de farce ook werkt in de vorm van een strip.
Bij mij lukt dit niet. Dat ligt deels aan de tekenstijl van Bouden, die de klassieke klare lijn hanteert [denk aan Kuifje]. Dit geeft de personages weinig expressiemogelijkheden, hun ogen zijn meestal twee stipjes. Verder kent deze uitgave alleen pure zwart-wit tekeningen met slechts een grijze steunkleur. Dat maakt het visueel allemaal ook niet zo bijzonder.
Maar ik denk ook dat The Importance of Being Earnest voor mij alleen als toneelstuk te verteren is. Acteurs moeten mij met hun expressiviteit door het verhaal slepen. Anders blijft het weinig meer dan een gezocht spel van vergissingen en omdraaiingen.
zie ook alles van Gerrit Komrij op boeklog
Oscar Wilde/Tom Bouden: Het Belang van Ernst
80 pagina’s
uitgeverij Atlas © 2004
in: a-z, humor, strips/graphic novels
[+] zie de gerelateerde titels | of bekijk de Tom Bouden-pagina
zondag 16 januari 2005
Primates again. It’s a curious book this; the first part a concise view on what is known about the evolution of mankind, the last chapters a speculative account of all the destruction humans are capable of.
It is easy to see that last bit as preludes to Diamond’s Guns, Germs and Steel and his latest book Collapse. Having read the first one already, and knowing a bit about the ongoing debates on Collapse, I skipped these chapters.
This left only the first ten chapters to consider, that give a nice enough summary about what is thought about human evolution, and what matters in the 1,6% of genes we don’t share with our closest cousins the chimpanzees.
Though Diamond seems a bit hung up about the differences in testis size.
Jared Diamond, The Third Chimpanzee.
The Evolution and Future of the Human Animal
416 pages
Uitgeverij Perennial; Reprint edition (1992) © 1991
in: a-z, geschiedenis, biologie, cultuur, books in english
[+] zie de gerelateerde titels | of bekijk de Jared Diamond-pagina
maandag 17 januari 2005
Prinsessen & smeerlappen is de goedkope herdruk in een kaft van twee van Holman’s boeken: Allemaal smeerlappen en Als een vrouw nee zegt. Ik herlas alleen het laatstgenoemde boek, ook al omdat de vele verhalen die erin staan nogal gecomprimeerd zijn.
Als een vrouw nee zegt heeft als ondertitel 52 romans. En goed beschouwd klopt dat ook wel. Fragmenten uit levens krijgt de lezer voorgeschoteld, meestal van een vrouw en een man. Die een gezamenlijke voorgeschiedenis hebben die niet verteld wordt, maar wel te raden is. Er vindt iets plaats tussen die twee, dat niet zelden nieuwsgierig maakt naar het vervolg. Wat de lezer natuurlijk niet krijgt.
Een loflied op de zonde wordt het door de schrijver genoemd. Maar wel met enig voorbehoud.
Oorspronkelijk verschenen deze stukken in Het Parool. En daarin lijken me ze niet helemaal op hun plaats. De stemming waarin de verhalen het best genoten kunnen worden, is bij mij een heel andere als hoort bij het doorbladeren van een krant.
Toch is er met bundeling maar gedeeltelijk winst geboekt, juist omdat het liefst 52 compacte verhalen zijn. Op een gegeven moment kan vermoeidheid toeslaan bij het lezen. Dan beginnen de verwikkelingen op niet veel meer dan handige variaties op wat thema’s te lijken.
Theodor Holman op zijn best vind ik éen van de interessantste Nederlandse schrijvers die er zijn. Hij durft tenminste navrant te zijn, terwijl alles meestal toch door zijn humor hanteerbaar blijft. Lees daarvoor bijvoorbeeld eens de eerste hoofdstukken van zijn roman Familiefeest. Maar als hij zich er even wat makkelijker van af maakt, is het resultaat ook meteen vier klassen minder. Lijkt het broodschrijverij. Een handigheidje.
Als een vrouw nee zegt moet in kleine doseringen worden geproefd.
Theodor Holman, Prinsessen & smeerlappen
222 pagina’s
Single Pockets, 2001 © 1994 oorspronkelijk
in: a-z, bundels, fictie nederlandstalig
[+] zie de gerelateerde titels | of bekijk de Theodor Holman-pagina
dinsdag 18 januari 2005
Geen roman, maar ook geen reisjournaal, kroniek of zelfportret. Henk van Woerden meldt in het naschrift niet van genreaanduidingen te houden, en daarom liever in het midden te laten wat dit boek precies is.
De lezer mag in elk geval de schrijver op zijn verplaatsingen volgen. Krijgt en passant toch heel wat autobiografische informatie mee, die bijvoorbeeld meer verduidelijkt over Van Woerden’s eerste roman Moenie kyk nie, en dan vooral de redenen waarom het gezin nu juist naar Zuid-Afrika vertrok tijdens de emigratiegolf na de Tweede Wereldoorlog.
Ondertussen gaat thuis de hond van de schrijver dood. Een tragedie op afstand.
Dit is nu typisch een boek dat herlezen moet worden, om tot een oordeel te komen. Misschien door die jaren in Zuid-Afrika schrijft Henk van Woerden een Nederlands dat veel preciezer lijkt te zijn dan wat de doorsnee litterator hier op papier krijgt. Dat dwingt me tot een ander leestempo, of tot een herhaald proeven.
Ik kan dus nog niet concluderen dat die romans Moenie kyk nie en Tikoes zo veel beter zijn dan dit schijnbare tussendoortje, juist omdat ze tot de boeken behoren die ik met tussenpozen van enkele jaren herlees.
Henk van Woerden, Notities van een luchtfietser
184 pagina’s
Uitgeverij Podium © 2002
in: a-z, fictie nederlandstalig
[+] zie de gerelateerde titels | of bekijk de Henk van Woerden-pagina
donderdag 20 januari 2005
Four stories, surrounded by two pieces with diary entries, all told by someone we never really get to know:
I am a camera with its shutter open, quite passive, recording, not thinking. Recording the man shaving at the window opposite and the woman in the kimono washing her hair. Some day, all this will have to be developed, carefully printed, fixed.
Among the stories an introduction to the Sally Bowles of the Cabaret fame later. She is pictured as an idealized female stereotype, sleeping around with everyone except the narrator, but still a good girl.
I couldn’t help but notice how restrained this book must have become, for a reader a like me. Being used to a contemporary literature in which sex, or homosexuality for that matter, is openly discussed, I am sure to have missed many hints in this book.
Another problem is that I know Isherwood was gay, so the stories where the narrator interacts with his male friends seem to lack something. Or maybe it’s just me, wanting to read too much in them.
Still, I took this book up because Isherwood’s sparse writing style still gets praised so often. And especially the last diary entries, when the rise of the Nazi regime is eminent, turned out to be a sure proof of that.
Christopher Isherwood, Goodbye to Berlin
256 pages
Vintage reprint 2003 © originally 1939
in: a-z, books in english
[+] zie de gerelateerde titels | of bekijk de Christopher Isherwood-pagina
vrijdag 21 januari 2005
I should have read this one before Goodbye to Berlin, as it is not as good. It’s hard to point out why exactly, maybe because this book is slower paced. And the writing didn’t make as big an impression; it seems a bit uneven in quality throughout the book.
Mr. Norris changes trains mainly deals with the strangely charming rogue Arthur Norris, who is first met by the somewhat naive narrator William Bradshaw on a Berlin bound train driving through the Netherlands. They keep in touch after that, though Norris flies the city from time to time, to escape from the people he conned.
For some reason it was disappointing that Isherwood reveals at the end of the book how Arthur Norris made his money. That probably should have been left to the imagination, I reckon.
Christopher Isherwood, Mr. Norris Changes Trains
240 pages
Vintage paperback 2000 © originally 1935
in: a-z, books in english
[+] zie de gerelateerde titels | of bekijk de Christopher Isherwood-pagina
zondag 23 januari 2005
I liked this one the best out of the three Isherwood Books I read this week. Maybe because it is more humorous than the others, or perhaps because it is the shortest book with the best paced writing. It could also be I relate better to this story, having worked closely to several strong characters myself.
Prater Violet is a short book about the filming of the musical with the same name. That story in the story takes place in the Vienna Prater, though the shooting is done in a ramshackle London studio complex. Director of the movie is the main character of this book: Friedrich Bergmann. A middle-european Jew, with wife and children in troubled Vienna, though it was still a couple of years before Austria would go “Heim ins Reich”.
Bergmann is a creative genius, and the Christopher Isherwood in the book is hired as his assistant, mainly because he speaks German. They never quarrel, though Bergmann has his troubles with anyone else involved in the film production. Nevertheless, of course, the film gets made and is a success. Still, the Isherwood in the book claims he never got around to see it.
Christopher Isherwood, Prater Violet
112 pages
Minerva reprint 1991 © 1945 originally
in: a-z, books in english
[+] zie de gerelateerde titels | of bekijk de Christopher Isherwood-pagina
zondag 23 januari 2005
Aan de vormgeving van dit boek werd prettig veel aandacht besteed, bij de inhoud heb ik meer vraagtekens.
“Schrijversprentenboek”, die titel van de reeks waarin het werk is uitgegeven, zal misschien ook wel de beste aanduiding zijn voor wat Het fabeldier dat Komrij heet inhoudt. Een echte biografie van Gerrit Komrij kan het niet zijn; daarvoor ontbreekt domweg een weging van wat hij allemaal schreef. En ook staan er wel erg veel gezellige plaatjes in van de man en zijn vriend, plus wie er zo al nog allemaal langswipte.
Blijft staan dat Gerrit Komrij een interessant genoeg leven heeft geleid om zelfs op keuveltoon besproken nog een aardig boek op te leveren. Zoals door die episode dat hij porno hielp uitgeven, of de strijd rond dat paleis in Portugal.
Verder biedt dit boek meer inzicht in een paar vetes die Komrij zelf veel beschroomder aanstipte in zijn laatste bundels opstellen Demonen en Vreemd pakhuis. Hier worden er wel namen genoemd.
Ook is er de onthulling dat Patrick Demompere, de Vlaamse boekhandelbediende die vernietigende boekrecensies schreef, wel degelijk een pseudoniem van Komrij was. Zoals trouwens al door deze en gene werd vermoed.
De belangrijkste waarde van dit boek voor mij is misschien wel nu weer reden te hebben delen uit Komrij’s oeuvre te herlezen. Maar eigenlijk deed ik dat ook zonder aanmoediging al.
zie ook alles van Komrij op boeklog
Onno Blom, Het fabeldier dat Komrij heet
Schrijversprentenboek 51
288 bladzijden
Uitgeverij de Bezige Bij © 2004
in: a-z, [auto]biografisch, fictie nederlandstalig
[+] zie de gerelateerde titels | of bekijk de Onno Blom-pagina
zondag 23 januari 2005
In dit verhaal van stripheldin Franka zijn weer vier stroken per pagina gebruikt in plaats van de drie die de afgelopen jaren gebruikelijk waren. Een gevolg daarvan is dat pagina’s nogal vol zijn. Helaas slaagt Henk Kuijpers er zelden in echt diepte aan zijn tekeningen mee te geven. Mede daardoor staan die drukke pagina’s mij wat tegen.
Ook levert het verhaal over een ontvoering en de daarbij behorende afpersing éen van de mindere afleveringen in de reeks op.
Maar goed. Eerder schreef ik er al op mijn weblog over dat Henk Kuijpers geen borsten kan tekenen, en ook dat hij een wel erg ouderwets schoonheidsideaal nastreeft.
Als het dan allemaal niets is, hoe komt het dan dat ik zo veel moeite doe om uit te leggen waarom het zo tegenvalt? Omdat ik het lang geleden wel goed vond, en nu niet kan uitstaan dat het toen misschien ook al niets was?
Henk Kuijpers, Franka 18, Kidnap
52 pagina’s
Uitgeverij Franka © 2004
in: a-z, strips/graphic novels, fictie nederlandstalig
[+] zie de gerelateerde titels | of bekijk de Henk Kuijpers-pagina
maandag 24 januari 2005
De inhoud van dit boek zou, iets handiger gerangschikt, verplichte tentamenstof moeten zijn op alle opleidingen journalistiek. Ook al beschrijft Van Maanen dan vooral hoe de wetenschapspagina’s van kranten vervuild worden met dubieus nieuws. Maar meer inzicht in statistiek bij de verslaggevers, of in hoe goed onderzoek opgezet wordt, zou al zo veel non-nieuws schelen. Of misschien zou dat ook eindelijk eens het besef doen postvatten dat mensen vaak belang hebben bij publiciteit; want al weliswaar zeggen veel journalisten dit wel te weten, dat benul tonen ze maar zelden in praktijk.
In Echte mannen willen niet naar Mars zijn merendeels krantenstukken gebundeld die Van Maanen schreef toen hij nog voor Het Parool werkte. Omdat ik die ook al in de krant las, is bundeling voor mij in zekere zin overbodig. Maar toch is het ook wel weer handig zijn kritische opmerkingen over de onzin die telkens weer het nieuws weet te halen nu ook in éen band bij elkaar te hebben.
Interessanter voor mij waren de wat langere artikelen die ingaan op een paar affaires in de Nederlandse wetenschapswereld. Daaronder die eeuwige zaak-Buck, over de man die het medicijn tegen Aids had gevonden. En ook waarom Buikhuisen niet gerehabiliteerd moet worden.
Verder kan Van Maanen’s artikel over het broeikaseffect waarschijnlijk nog dikwijls aangehaald worden. Het blijft merkwaardig dat de constatering dat het klimaat verandert altijd gepaard moet gaan van doemscenario’s en het zaaien van paniek, terwijl klimaatsverandering iets van alle tijden is.
Hans van Maanen, Echte mannen willen niet naar Mars
Rafelranden van de wetenschap
212 pagina’s
Uitgeverij Prometheus © 2002
in: a-z, bundels, cultuur
[+] zie de gerelateerde titels | of bekijk de Hans van Maanen-pagina
dinsdag 25 januari 2005
Merkwaardig genoeg kan ik Van Heerden alleen aan het eind van de dag lezen. Als mijn ogen bijna van vermoeidheid dichtvallen, en het al inspanning kost om niet in slaap te vallen. Misschien omdat ik onder zulke omstandigheden pas tot lezen kom, en al het andere wat ik doe meer van het scannen op kernwoorden weg heeft.
Deze bundel essays viel me bij eerste lezing tegen, maar nu bij herlezing in een veel trager tempo juist enorm mee. Er staan heel zinnige beschouwingen in, over wat de academische vrijheid inhoudt, bijvoorbeeld. Over hoe de tekeningen in de Bommel-verhalen zich verhouden tot de tekst. Over wat mediasterren zijn, en over Freud’s omstreden erfenis.
Blijft een probleem dat er wel erg weinig letters op een bladzijde staan, en het daarom een nogal dun boekje is.
Maar goed, een essayist moet vooral niet vervelen, zo schreef Van Heerden ook in dit boek. En vervelen deed hij niet.
Jaap van Heerden, Als 2 + 2 = 5, dan 4 + 4 = 10
Over samenhang in onzin
144 bladzijden
Uitgeverij Promotheus, 2002
in: a-z, essays, filosofie, bundels
[+] zie de gerelateerde titels | of bekijk de Jaap van Heerden-pagina
dinsdag 25 januari 2005
Voor wie zich mocht afvragen of er nu helemaal geen lijn in mijn leesgedrag zit, Jaap van Heerden wijdde enige diskwalificerende woorden aan dit boek. Dat alleen was reden voor mij deze Aula pocket toch eens op te graven uit mijn collectie, en te kijken of het echt zo erg is.
Het boek opent gelukkig geruststellend:
Het uitgangspunt van deze studie is geweest, dat de vrouw een mens is.
Maar daarna doet Buytendijk toch vooral moeite om aan te tonen dat de man nog net wat meer mens is als de vrouw. Van haar wordt toch vooral verwacht blij haar plaats te weten, en dat dan vooral door te zorgen.
Curieus is ook het taalgebruik van de toenmalige hoogleraar algemene theoretische psychologie. Hij baseert zich niet zelden op de fenomenologie met al zijn subjectieve beleving, en dat levert dan kronkelzinnen op die er waarschijnlijk onaantastbaar geleerd uitzien voor wie geen professorenduits gewend is. Tegelijkertijd moet daarbij bedacht worden dat slechts het Duits en het Nederlands deze orakeltaal mogelijk maakt, wat de beweringen in dit jargon alleen daarom al verdacht maken.
De medemens begrijpt onze verschijning als de waarneembaarheid van ons-zelf en bedoelt met dit ‘zelf’ onze bijzondere, eigen wijze van zijn-in-de-wereld en zijn-bij-onszelf en wel als een zich in een bepaalde stemming en met een bepaalde bedoeling in een situatie bevinden.
Dus, wat te zeggen over dit boek? Behalve dat het bij tijden onleesbaar is, en zinnige observaties afgewisseld worden met katholiek gewauwel over hiërarchie en plaats, en lege filosofische bombast?
Blij dat de emancipatie dit soort publicaties al bij voorbaat suspect heeft gemaakt.
F.J.J. Buytendijk, De vrouw
Haar natuur, verschijning en bestaan.
Een existentieel-psychologische studie
288 pagina’s
Uitgeverij Het Spectrum 1964 © oorspronkelijk 1951
in: basisbibliotheek, a-z, biologie, filosofie, cultuur
[+] zie de gerelateerde titels | of bekijk de F.J.J. Buytendijk-pagina
helaas, er staat verder niets van dezelfde auteur of instantie op boeklog
donderdag 27 januari 2005
Als u gaapt of aan uw kin krabt terwijl u zich afvraagt deze onzin verder te moeten lezen of nu toch echt even iets nuttigers met uw leven te doen, noemen biologen dat een oversprong. Twee tegenstrijdige emoties vechten om voorrang, en als gevolg treedt een derde soort gedrag op.
Tijs Goldschmidt is bioloog, en biologen kijken goed. Of dat nu naar de natuur is of gedrag, of naar cultuur en kunst zoals ook in dit boek gebeurt. Dit betekent dat hij soms zien kan waar vrijwel iedereen blind aan voorbij gaat.
Misschien helpt die constatering mij om te definiëren wat ik nu precies onder een goede schrijver versta; misschien is dat wel vooral iemand die kan kijken en het vervolgens lukt helder te verwoorden wat-ie daarbij gezien heeft. Of iets anders geformuleerd: een schrijver moet kunnen kijken om mij iets nieuws te laten zien. En dit simpele gegeven diskwalificeert al merkwaardig veel auteurs zo merk ik steeds vaker; vooral diegenen die vanuit het woord denken, of de litteraire traditie.
Ik weet nu al Goldschmidt’s boek dit jaar zeker nog éen keer te gaan herlezen, omdat het zo rijk is. Maar in zekere zin is het wel jammer dat ik vorig jaar naar Zomergasten heb gekeken. Veel van wat er in dit boek staat werd in die uitzending even aangestipt, en platgewalst omdat televisie vaak zo’n weinig subtiel medium is. Zo mogen er op TV nooit stiltes vallen, terwijl ik bij lezen wel de macht houd zelf mijn pauzes te kiezen.
Enfin.
Tijs Goldschmidt, Oversprongen
218 pagina’s
Uitgeverij Ooievaar © 2002 oorspronkelijk 2001
in: a-z, biologie, essays, bundels, cultuur
[+] zie de gerelateerde titels | of bekijk de Tijs Goldschmidt-pagina
donderdag 27 januari 2005
Japan interesseert me eigenlijk maar matig, zelfs na lezing van dit boek. En ook schrijft Van Wolferen niet heel prettig. Maar toch heb ik een week of drie met Japan omgepakt, al heeft dat meer met de methode van de schrijver te maken dan met iets anders. Het boek is ook een vertaling uit het Engels, dus misschien ligt iets van mijn onvrede aan die bewerking.
In Japan ontleedt Van Wolferen de Japanse samenleving op nogal onbarmhartige wijze. En juist de benadering die hij daarbij gebruikt, is ook op Nederland toe te passen, al levert dat dan waarschijnlijk heel andere uitkomsten op. Toch is het een interessante denkoefening.
Van Wolferen geeft het in de inleiding ook zelf aan trouwens:
Japan kan gezien worden als een laboratorium waarin ook mogelijke maatschappelijke tendensen in Europa en de VS bestudeerd kunnen worden. De voorbeelden daarvan stapelen zich op: democratieën waarin veronderstelde volksvertegenwoordigers te weinig de invloed van de grote zakenbelangen beperken; het politieke belang van niet nader onderzochte relaties tussen leden van elites; de institutionalisering van de kloof tussen een officiële werkelijkheid en een substantiële werkelijkheid […]
Helaas vrees ik dat als ik een gelijkwaardig boek over Nederland wil lezen, dit eerst zelf te moeten schrijven. Toch zou het de moeite waard zijn de verhoudingen in Nederland eens met die zelfde botte bijl als Van Wolferen hanteert te ontleden. Domweg om nu eens duidelijk te krijgen hoeverre de klassenmaatschappij hier nog bestaat, en in hoeverre dat ontkent wordt. Om eens te weten wat het onderwijs hier met de mensen doet; uit welke kringen de politici vooral gerecruteerd worden, en wat dat betekent. Of de vakbonden nog bestaan als onafhankelijke organisaties.
Of hoe de media hier werken…
Karel van Wolferen, Japan. Het enigma van een stille wereldmacht
Uitgebreide editie
618 pagina’s
Uitgeverij Olympus © 1989, 2004
in: economie, a-z, politiek, vertaald, cultuur
[+] zie de gerelateerde titels | of bekijk de Karel van Wolferen-pagina
helaas, er staat verder niets van dezelfde auteur of instantie op boeklog
vrijdag 28 januari 2005
Ik kon me niet herinneren dit boek ooit gelezen te hebben, toch stond het in mijn kast. Maar bij herlezing is me vrij snel duidelijk waarom het zo weinig indruk heeft gemaakt dat me er werkelijk niets van bij gebleven is.
Martin Bril probeert in dit boek wel erg opzichtig literatuur te bedrijven, en faalt daarin voor mij. Het verhaal verloopt namelijk van de ene nauwelijks omkaderde scene naar de volgende vormeloze flard. Dromen vermengen zich met realiteit alsof ze gelijkwaardig zijn, nee zelfs meer zeggen. Ik krijg telkens maar impressies uit een leven voorgeschoteld, zonder dat me duidelijk wordt wat de mannelijke hoofdpersoon nu wil of moet daarmee, behalve dan dat hij hunkert naar iets. Het is alsof Bril in woorden een hele trage film navertelt, zonder daarbij genoeg aanknopingspunten te geven waarmee de lezer zich iets kan voorstellen.
Dus haak ik al vrij snel opnieuw af, om dit boek nu naar de stapel te verwijzen die straks via het asiel de kans te krijgt een nieuw baasje te vinden.
Martin Bril, Altijd zomer altijd zondag
242 pagina’s
Uitgeverij De Bezige Bij © 1994
in: a-z, fictie nederlandstalig
[+] zie de gerelateerde titels | of bekijk de Martin Bril-pagina
zondag 30 januari 2005
Een bloemlezing van de dichter zelf, uit al zijn dichtbundels die sinds 1980 verschenen. En daarmee een goede introductie tot zijn werk, of gewoon een prettig goedkope bundel met veel van het goede.
Tellegen’s gedichten schrijnen vaak; en hun kracht zit er dan in dat die pijn zelf nooit benoemd wordt. Ik houd van zijn poëzie. Maar misschien houd ik wel van zijn gedichten omdat die zo vaak niets van poëzie hebben; zo ontbreekt rijm, en is er meestal geen overheersend ritme.
Helaas mistte ik in de bundel een aantal die tot mijn persoonlijke favorieten horen. Zoals deze:
Een man, bonkend op zijn gedachten:
‘Jullie maken mij altijd, altijd verdrietig!’
ging ze te lijf,
en zij deinsden terug, trokken hun kraag op,
makten hun rug krom,
wat moesten ze doen?
en die man liep langs een weg
en troostte zijn gedachten, betuigde zijn spijt aan zijn gedachten,
schaamde zich voor zijn gedachten,
beloofde ze alles, alles,
in het licht van de ondergaande zon.
Toon Tellegen, Als we vlammen waren, 36.
Dus blijft het zaak voor mij om toch maar te proberen al zijn bundels in handen te krijgen. Ik mocht eens iets missen.
Een dichter zal ook gewoon anders over zijn eigen werk denken dan een lezer; de literatuurgeschiedenis is vol met gedichten die door hun makers later onherstelbaar verbeterd werden, en toch niet zo voortleefden. Hoe betrouwbaar is dan zo’n bloemlezing?
Toon Tellegen, Daar zijn woorden voor
Een keuze uit de gedichten
250 pagina’s
Uitgeverij Rainbow Pockets © 2005
in: a-z, bundels, poëzie, fictie nederlandstalig
[+] zie de gerelateerde titels | of bekijk de Toon Tellegen-pagina
helaas, er staat verder niets van dezelfde auteur of instantie op boeklog
zondag 30 januari 2005
Ik had toch al een boek of wat van Vanderhaeghe gelezen voor tot me doordrong dat hij een Canadees is, en niet een Belg. Die ontdekking maakte het wel iets logischer dat zijn werk uit het Engels vertaald werd.
Deze verhalenbundel is het laatste boek dat ik ooit nog blind enthousiast van Vanderhaeghe kocht. Zijn roman Tegen de morgen in slaap gevallen [My Present Age] had nogal indruk gemaakt, ergens begin jaren negentig. Maar na die inktzwarte komedie over een mislukkend schrijver, was ieder volgend boek eigenlijk net steeds iets minder. De vertalingen werden ook vrij snel na verschijnen allemaal verramsjt.
Toch is Zoals de dingen gaan geen slechte verzameling. De acht verhalen in het boek worden vakkundig verteld, en boeien ook wel. Alleen is het allemaal net niet krankzinnig, of wijs, of extreem genoeg om me nog lang bij te blijven.
Wat voor een keer helemaal niet erg is.
Guy Vanderhaeghe, Zoals de dingen gaan
216 pagina’s
Uitgeverij Van Gennep © 1994
in: a-z, verhalen, fictie nederlandstalig
[+] zie de gerelateerde titels | of bekijk de Guy Vanderhaeghe-pagina
maandag 31 januari 2005
Het blijkt toch gewoon Komrij te zijn, deze onbekende recensent die in de jaren negentig vanuit Humo de Vlaamse en Nederlandse literatuur met de gesel te lijf ging. Tot grote afschuw van de schrijvers trouwens. Niet dat het uitmaakt, die recensies hadden wat mij betreft werkelijk door een onbekende bediende uit een boekhandel geschreven mogen zijn.
Maar “Patrick Demompere” volgt in dit boek wel een credo van Komrij:
Er verschijnen zoveel marginale boeken vol ziekenfondsproza en steungordel-poëzie dat een bezoek aan de literaire boekhandel nog het meest lijkt op een bezoek aan een strafinrichting.”
Gerrit Komrij, “De Literaire Misdadiger” in: Vreemd Pakhuis, pag 130
