donderdag 1 september 2005
Martin Amis hoort voor mij tot dat grote leger schrijvers waarvan ik de romans nauwelijks lezen kan, maar wier essays altijd wat te bieden hebben.
Bij Amis ligt dat aan zijn taal.
In zijn romans schept hij hele eigen werelden, terwijl het bijbehorende woordgebruik tegelijkertijd een barrière opwerpt in zo’n wereld binnen te treden. Het lukt me niet meer mij zo willoos aan een schrijver over te leveren. Slechts bij romans als Money, en The Information was er wel communicatie, en had ik er ook plezier in hem te lezen.
Daarentegen gebruikt Amis in zijn essays de taal wel om rechtstreeks ideeën of opinies over te brengen. En dan is het ineens wel altijd een groot genoegen iemand te lezen die het métier tot in alle registers beheerst.
The War Against Cliché bevat boekbesprekingen en essays over boeken en schrijvers. Dat maakt het wat dubbel om dit boek hier nogmaals te bespreken. Laat mij daarom maar eindigen met zijn visie op het recenseren van boeken.
[Q]uotation is all we have. To idealize: all writing is a campaign against cliché. Not just cliché of the pen but clichés of the mind and clichés of the heart. When I dispraise, I am usually quoting clichés. When I praise, I am usually quoting the opposed qualities of freshness, energy, and reverbation of voice.
[foreword]
Martin Amis, The War Against Cliché
Essay and Reviews 1971 – 2000
506 pagina’s
Vintage © 2002, oorspronkelijk 2001
in: boeken over schrijven, a-z, essays, bundels, books in english
[+] zie de gerelateerde titels | of bekijk de Martin Amis-pagina
vrijdag 2 september 2005
Ja, ik heb dit boek eerder gelezen dit jaar. Die bespreking staat hier. Maar ik heb het helemaal herlezen, en er daarbij met wat andere ogen naar gekeken.
Want, er is bij mij enige onrust gerezen over wat ik nog van literatuur te verwachten heb. Daar schrijf ik nog over. Op mijn andere weblog. Maar ik hoopte dat Hans Goedkoop mij argumenten aan zou kunnen reiken om die onrust te verklaren.
Tenslotte is Een verhaal dat het leven moet veranderen niet alleen een beschouwing over hedendaagse Nederlandse romans. Het is ook een oprechte poging van een oud-criticus te verklaren wat hem zo ging tegenstaan in het verplichte lezen, en wat daarbij opviel.
Maar helaas. Zoals vaker met boeken die iets hebben, ga ik daar dan nog weer meer van verlangen dan ze bieden. Zodra ik de prestatie van een schrijver bewonder, wil ik dat zo iemand over meer zaken beslissende uitspraken doet dan al in zijn of haar boeken staan.
In wezen is ieder mens merkwaardig religieus, want altijd op zoek naar autoriteit.
Maar goed. Dit is een rijk boek; de beperkingen die het nu had, maken bij de volgende herlezing niet meer uit. Dan is mijn verwachting weer anders.
Hans Goedkoop, Een verhaal dat het leven moet veranderen
288 pagina’s
Uitgeverij Augustus © 2004
in: boeken over schrijven, a-z, essays, cultuur, fictie nederlandstalig
[+] zie de gerelateerde titels | of bekijk de Hans Goedkoop-pagina
zaterdag 3 september 2005
Als ik de Nederlandse dagbladen vergelijk met eetgelegenheden dan zijn er geen Michelin-sterren uit te delen. NRC Handelsblad biedt nog de keuken met meeste pretenties, maar de smaken zijn er niet in balans, het menu te voorspelbaar, en de rekening te hoog. De Volkskrant is een muf vegetarisch restaurant dat al tijden tevergeefs zijn best doet nieuwe cliëntèle te lokken met een frisgeschilderde taartjessalon. En het Algemeen Dagblad was altijd als eten bij Van der Valk. De bezoeker krijgt vooral veel, maar niets dat spannend of opvallend kruidig gekookt is. Al levert het menu daar soms ook weer een meevaller op, zoals de pitloze kers op de appelmoes.
Dus zette ik zelden een bek op het AD.
Maar, sinds deze week is de krant helemaal vernieuwd. Uitgeverij Wegener hief wat regionale titels op. Die gingen samen met een landelijk dagblad van een concurrerende uitgever. En het resultaat is een krant op gehalveerd formaat waarvan zelfs de makers denken dat die komende jaren tienduizenden abonnees zal verliezen.
Dat moest ik daarom eens bekijken. En het viel inderdaad niet mee. Zelfs niet met al de extra bijlagen die bij een weekendkrant horen. Deze krant bood een nieuwsgedeelte van 48 pagina’s, een sportkrant van 24, de vier extra katernen weekendfocus, reizen & auto, wonen, en diagnose van 16 pagina’s elk, en het AD Magazine van ook weer 48 pagina’s.
Het enige onderdeel van het oude Algemeen Dagblad dat ik altijd opvallend goed vond waren de pagina’s met nieuws voor consumenten, als uw recht, of de medische informatie. Dat is zo gebleven. Maar dat soort service-informatie is weer niet uniek voor een krant.
Deze editie van het AD leverde mij wel de wetenschap op dat het plaatselijke ziekenhuis hier met een vierde plaats hoog scoort in een landelijk vergelijkend onderzoek. Toch vind ik dat nog geen reden om nu maar allerlei kwaaltjes te ontwikkelen.
En tuurlijk, er waren ook wel andere kersjes op de appelmoes. Zo leerde ik uit deze krant dat er een wasmachine op de markt komt die spreekt met de stem van André van Duin. Zal je vast heel blij mee zijn als die de vloer onder water zet.
Ook opvallend was de boekenbijlage, bestaande uit twee paginaatjes in het weekendmagazine. Amper zes titels werden er besproken, waaronder een kinderboek en een thriller. Maar onder de literaire werken waren dan wel weer de laatste van John Coetzee en Ian MacEwan, en de vertaling van Canetti’s Party im Blitz. Niet dat ik er verrast van opkeek dat die boeken verschenen zijn, wel dat ze hier onderwerp van een bespreking waren.
Voor de rest bood de krant mij gewoon te weinig. De nieuwsberichtjes zijn wel erg kort. Er staat nauwelijks buitenland in die krant. En zijn er columns genoeg, worden die allemaal gevuld met dat makkelijke gebabbel in plaats van een beetje op feiten gebaseerde opinie.
Goed, ook de belangrijkste concurrent van het AD zal mijn favoriete krant niet worden, maar aan De Telegraaf daar kan ik me tenminste nog weleens heerlijk ergeren. Zelfs dat genoegen was er nu niet.
Algemeen Dagblad DNL van zaterdag 3 september 2005
1ste jaargang nummer 3,
184 pagina’s
PCM Uitgevers © 2005
kranten die eerder besproken zijn op dit weblog:
- Volkskrant, weekend 26 en 27 februari 2005
- Trouw, zaterdag 5 februari 2005
in: a-z, periodieken, media
[+] zie de gerelateerde titels |
helaas, er staat verder niets van dezelfde auteur of instantie op boeklog
woensdag 7 september 2005
Het merkwaardige aan mijn herlezen blijkt steeds weer te zijn dat wat ik er van een boek onthouden heb naderhand nog zo goed klopt. Van dit boek herinnerde ik me dat het wat taai begint, maar er dan een tweede deel heeft dat erg goed is. Details stonden me verder niet bij.
Aardig ook aan herlezen is dat sinds ik zo’n boek de eerste keer zag soms weleens wat wijzer ben geworden. Ditmaal weet ik meer over de schrijver Benno Barnard. Zijdelings, via de brieven van Herman de Coninck bijvoorbeeld.
En door een stom toeval lees ik in Het gat in de wereld hoe Barnard en De Coninck samen New Orleans bezoeken, en daar de toeristenfuik inzwemmen. Had ik net de televisie uitgezet om niet naar beelden van de overstroming en de daaropvolgende rampspoed in die stad te hoeven kijken.
Enfin. Mijn geheugen bedroog me niet. Het eerste gedeelte in dit autobiografische boek is in toon en aanpak anders dan het tweede. Barnard reflecteert wat op de poëzie van zijn vader, die dicht onder de naam Guillaume van der Graft. En daarmee gaat dit gedeelte natuurlijk ook over de band met zijn vader, net als veel in de rest van het boek, en toch schemert het essay dat het ooit was nog door de verbouwing heen.
Het begin van het tweede gedeelte spreekt me om meerdere redenen aan. Barnard schrijft dan niet meer over zijn vader maar richt zich juist direct tot de man. Het zijn bewerkte reisbrieven die daar staan, en ineens communiceren zijn regels beter.
De schrijver is dan even writer in residence in Austin Texas USA. Hij begeleidt daar vijf studenten die meer over Nederlandse literatuur willen lezen. En tijdens die toevallige verbanning lijkt het of wat hij achterliet beter te beschrijven wordt, door de afstand.
Om éen of andere reden wordt het boek daarna minder, al schrijft Barnard goed. Maar er lijkt een vonk te missen, die in dat ene gelukte gedeelte nu net wel het vuur deed overslaan. Bij mij.
Benno Barnard, Het gat in de wereld
278 pagina’s
Uitgeverij Atlas © 1993
in: a-z, [auto]biografisch, poëzie, fictie nederlandstalig
[+] zie de gerelateerde titels | of bekijk de Benno Barnard-pagina
zaterdag 10 september 2005
Dit is volgens Barnard zelf net zo’n autobiografisch boek als Het gat in de wereld. En dat was mij niet zo opgevallen. Ik dacht dat het vooral over Brussel ging, of hoe het is om als Nederlander in dat vreemde koninkrijk der Belgen te wonen. In die zin kan het bijna als leerboek dienen.
Natuurlijk, er staan overduidelijk autobiografische passages in. Zoals een prachtig verhaal over de jarenlange flirt met een petite allumeuse uit Gent. Maar als autobiografie is het dan toch vooral een terloopse autobiografie.
Zo bezien vertelt trouwens veel van wat schrijvers melden al iets over henzelf. Zeker wanneer het over iets anders gaat dan henzelf.
Uitgesteld paradijs is toegankelijker dan Het gat in de wereld. Dat laatste boek dan weer wisselvalliger, waardoor het wel soms erg hoge toppen haalt.
Benno Barnard, Uitgesteld paradijs
230 pagina’s
Uitgeverij De Arbeiderspers, Privé-domein, 1987
in: a-z, [auto]biografisch, fictie nederlandstalig
[+] zie de gerelateerde titels | of bekijk de Benno Barnard-pagina
woensdag 14 september 2005
Het probleem met Herman Brusselmans is dat hij maar door blijft schrijven, en al zijn boeken iets van elkaar hebben. De man is tekstproducerende industrie. Toegegeven, er blijft een duidelijk niveauverschil met de in een vergelijkbaar tempo verschijnende albums van Suske en Wiske. Alleen ontbreekt het er nog maar aan dat de uitgever Brusselmans’ boeken nummert op de kaft om verzamelaars ten dienste te zijn.
Toch probeerde ik Brusselmans’ laatste, en hield daarin teleurgesteld op na twintig pagina’s. Er was me al te veel bekend aan toon, inhoud, en humor om nog een prikkel te hebben door te lezen.
Daarom nam ik nog even dit boekje ter hand, van ene Gerd de Ley. Dat is een soort meeëter die de oeuvres van bekende schrijvers doorneemt op leuke zinnetjes, deze tussen twee kaftjes stopt en daar dan trots zijn naam op zet. Misschien dat het zou helpen om te zien wat ik ooit prachtig vond aan Brusselmans.
Ook dat viel tegen. Het was alsof ik een saaie oom op een verjaardag mopjes hoorde vertellen die me al van ergens anders bekend waren. Mijn glimlach betrof de herkenning, anders niet.
Herman Brusselmans, Doch verder geen paniek
Doorgrondelijke wijsheden van Herman Brusselmans
Samengesteld door Gerd de Ley
92 pagina’s
Uitgeverij Prometheus © 1997
in: a-z, fictie nederlandstalig
[+] zie de gerelateerde titels | of bekijk de Herman Brusselmans-pagina
vrijdag 16 september 2005
Gerrit Komrij is verreweg de meest gerecenseerde schrijver op dit boeklog. Dat komt omdat ik gauw naar Komrij vlucht. Het is gewoon niet moeilijk het met hem eens te zijn, en hij formuleert altijd weer verrassend. Ook bij de zoveelste herlezing.
Toch kan ik lang niet alles van Komrij aan. Het lukt me niet zijn romans en verhalen zonder problemen uit te lezen.
Maar Eendagsvliegen is nu weer eens een boek waarmee Komrij me werkelijk plezier doet. Al vraag ik me tegelijkertijd af hoevelen dat plezier zullen delen. Eendagsvliegen is weinig meer dan een verzameling aantekeningen en dagboeknotities, van 1957 tot ongeveer nu. De schrijver noemt het zelf een ‘commonplace-book’:
waarin ideeën en citaten worden verzameld om er verder over na te denken en eventueel te gebruiken
oxford dictionary
Ik heb mijn weblog ook altijd als zo’n soort commonplace-book gebruikt. En, lang daarvoor, schriften volgeschreven met aantekeningen en gedachten die tijdens het lezen bij me opkwamen. Alleen dat al maakt me een groot liefhebber van dit in Nederland nauwelijks gepubliceerde genre; ik zie er zo goed het belang van in.
Eendagsvliegen biedt in de eerste honderd bladzijden wat juvenalia, en aantekeningen uit de tijd dat Komrij berooid in Griekenland was. Dat is ongetwijfeld heel boeiend voor iemand die het portret van de schrijver helderder krijgen wil, maar voor mij niet het meest spannende gedeelte. Ik vond dit boek pas na pagina 120 de moeite waard worden, waarbij ik op mijn beurt toch aardig wat aantekeningen heb gemaakt.
Das Gewicht der Welt van Peter Handke is ook zo’n schrijverskladboek, en daarin kon ik ooit precies aanwijzen wat die schrijver gebruikt had in het filmscenario van Himmel über Berlin. Dat maakte zowel boek als film meer waard voor mij. Ook in dit boek van Komrij staan fragmenten en zinnen die al ergens anders gepubliceerd zijn. Dat maakt het zo aardig om te lezen, vooral als de uiteindelijke formulering toch iets anders is geworden.
Want, dat moet wel opgemerkt worden. Tekenaars en schilders hebben er geen moeite mee ook hun schetsen te tonen, of zelfs te verkopen. Schrijvers willen ons blijkbaar doen geloven dat zij alles in éen keer onvergetelijk hebben weten te formuleren.
Wat dit betreft heb ik wel op Eendagsvliegen tegen dat het een selectie uit bijna veertig jaar betreft. Worden ons toch weer alleen de krenten uit de brei voorgeschoteld; alleen de gelukte schetsen maar en niet de achteloze droedels ook.
Maar goed, prettig aan dit genre is zeker dat ik een boek als dit elk jaar kan herlezen, om er toch iedere keer weer wat anders uit te halen.
Gerrit Komrij, Eendagsvliegen
303 pagina’s
Uitgeverij De Bezige Bij © 2005
** hier schreef ik al eens over een interview dat Komrij toestond, onder meer over dit boek
in: a-z, aanbevolen 2005, [auto]biografisch, fictie nederlandstalig
[+] zie de gerelateerde titels | of bekijk de Gerrit Komrij-pagina
zaterdag 17 september 2005
Dit boek lijkt niet voor mij bedoeld te zijn. Zoiets schreef ik al eens eerder, bij het bespreken van Maarten van Rossem’s Amerika. Voor en tegen. Ook dat was een boek voor een publiek dat minder geïnformeerd is dan ik nog ben.
Desondanks waren er voor mij wel degelijk goede redenen om te lezen wat Charles Groenhuijsen over de Verenigde Staten te melden heeft. Groenhuijsen was zo’n dertien jaar correspondent in dat land voor de NOS. Zijn visie is die van een journalist, gewend om voor een algemeen publiek te werken. Door te analyseren wat hij schrijft, wordt mij beter duidelijk hoe zulke journalisten kijken.
Dus. Verwacht geen grondige analyses in dit boek. Groenhuijsen gaat bijvoorbeeld niet in op de merkwaardige positie van de dollar. Elk ander land zou allang failliet zijn gegaan met zo’n begrotingstekort als de VS, en toch haalt president Bush zo maar weer ergens $ 100 miljard vandaan om de nood na de ramp in New Orleans te lenigen.
Groenhuijsen gaat er ook nauwelijks op in dat vooral bedrijven die de verkiezingscampagne van de president financieel steunen overheidsopdrachten krijgen.
Maar, dat verrast me niet. Mijn fundamentele kritiek op de journalistiek in Nederland is nu eenmaal dat die slechts de meest oppervlakkige actualiteit verslaat, en vrijwel nooit ontwikkelingen weet te plaatsen. Het nieuws lijkt daardoor altijd wel nieuws te brengen, terwijl bijvoorbeeld veel items in een journaal al weken van tevoren te voorspellen zijn, omdat die op een agenda staan.
Aardig aan dit boek is wel weer dat Groenhuijsen een hekel heeft gekregen aan de negatieve manier waarop in Europa over de VS gedacht wordt. Vervolgens slaagt hij er toch niet in om onomstotelijk aan te wijzen waar de Amerikanen wel gelijk in hebben.
Het is een beetje vlees noch vis, dit boek. Op de beschrijving van het leven in hedendaagse Amerika valt weinig aan te merken, maar het is allemaal weinig bijzonder.
Ik bedoel, hij merkt wel op dat er in de VS zo veel mannen in de gevangenis zitten, maar geeft dan weer niet aan hoe zeer een kapitaalkrachtige lobby van gevangenispersoneel invloed heeft op het strafbeleid. Fout is het allemaal niet. Maar volledig evenmin.
Charles Groenhuijsen, Amerikanen zijn niet gek
Over Bush en baseball, misdaad en miljonairs,
kerken en casino’s, porno en politiek
264 pagina’s
Uitgeverij Balans © 2005
in: a-z, politiek, media
[+] zie de gerelateerde titels | of bekijk de Charles Groenhuijsen-pagina
zondag 18 september 2005
Er is een Noorden dat ik vrijwel niet ken. Het gebied tegen de Waddenzee aan, waar de wereld nogal kaal is en het volgens mij nooit ophoudt met waaien. Annemarie Kok beschreef dat land in dit boek.
Kok was in 2001 correspondent voor het Noorden bij het dagblad Trouw, en is dat misschien nog wel. Voor zulk werk is een journalistieke manier van kijken nodig, en dat wreekt zich volgens mij wat hier. De verschillende reportages in dit boek hadden zonder veel problemen in een krant kunnen staan, mits voorzien van wat toepasselijke illustraties.
Maar dit is een boek. Met tekst. En daardoor staat er bijvoorbeeld maar éen kaartje in, helemaal voorin. Terwijl er toch vaak geschreven wordt over inpoldering en dijkdoorbraak blijven dat enkel abstracties in woorden, jammer genoeg. Een paar historische kaartjes maar hadden al zo veel verduidelijkt.
Maar ook inhoudelijk blijft de schrijfster een journaliste. Ze laat alleen anderen het verhaal doen, en mixt in de vertelling daaromheen geroutineerd het heden af met een vleugje geschiedenis en wat kruidige politieke besluitvorming. Het leest allemaal vlot, maar het is niet vreselijk eigen.
Wat meer durf om ook persoonlijke impressies mee te geven, had het boek memorabeler gemaakt. Al was het dan wel weer aardig nu eens te leren wat slikwerkers precies deden.
Annemarie Kok, Randland
Portret van de Friese en Groningse kuststrook
126 pagina’s
Uitgeverij Contact © 2001
in: typisch hollands, a-z, cultuur
[+] zie de gerelateerde titels | of bekijk de Annemarie Kok-pagina
helaas, er staat verder niets van dezelfde auteur of instantie op boeklog
maandag 19 september 2005
Ik ben een boekenliefhebber, maar eentje met een brede smaak en interesse. Ookwel genaamd allemansvriend. Hoewel er constanten zijn onder mijn favorieten, kan mijn persoonlijke top tien er volgende week helemaal anders uitzien.
Er zijn ook boekenliefhebbers die zich beter weten te beperken. De internetten staan tegenwoordig vol met verhalen die fans hebben geschreven met andermans helden in de hoofdrol. En ook zijn er hele genootschappen gewijd aan een schrijver.
De jongensboekenreeks Bob Evers heeft in Nederland zulke enthousiaste fans. Zij zullen vast meteen bezwaar maken tegen de term ‘jongensboek’, en die als denigrerend beschouwen.
Het heeft ook wel iets roerends, maar tegelijk iets manisch, dat er mensen zijn die de moeite hebben genomen alle scheldwoorden te registeren die in de Bob Evers’ reeks voorkomen.
Bob Evers’ laatste ereronde is ook al het werk van een fanaat. John Beringen schreef met dit boek zijn vierde deel over de jeugdboekenserie. Zo heeft hij in dit deel gekeken wanneer de merknaam Coca cola veranderd werd in de herdrukken. De schrijver Willy van der Heide, ofwel Willem Waterman, danwel W.H.M. van den Hout, had namelijk een sponsorcontract in natura met de limonadefabrikant. Maar een nieuwe vertegenwoordiger wilde anders, dus dronken de jongens in de boeken voortaan London Tonic.
Ik las dit boek om meer te weten te komen over het oorlogsverleden van Van den Hout, die onder meer hoofdredacteur was van het blad De Gil. In die zin bracht het weinig nieuws, juist omdat al die Bob Evers’ fans daarover ook al uitgebreid informatie online hebben gezet.
Toch ben ik ook na lezing van dit boek niet geneigd mijn exemplaren van de Bob Evers’ boeken van zolder te halen, en in de avonturen te verdwijnen. Vijfentwintig jaar geleden waren ze misschien een favoriet, maar dat haal ik niet meer terug.
John Beringen, Bob Evers’ laatste ereronde
176 pagina’s
Be(e)ringen-pocket © 2000
in: boeken over schrijven, a-z, jeugd, reference, cultuur
[+] zie de gerelateerde titels | of bekijk de John Beringen-pagina
donderdag 22 september 2005
Mijn geheugen kan me ook bedriegen. Ooit heb ik de belangrijkste boeken van Hermann Hesse gelezen. Als daar niet enig plezier aan te pas was gekomen, had ik het wel bij eentje gelaten.
Nu lukt het me niet meer. Zelfs deze verzameling van autobiografische schetsen en brieven vermocht niet me te boeien.
Ooit had misschien het essay ‘Zinnig eigenzinnig’ zo zijn nut. Toen ik nog school ging en het daar saai vond. Er bovendien niets op wees dat het leven ooit aangenamer zou worden. Want, na school kwam misschien nog de hogere school, en daarna de werkgever en het huwelijk. Nooit zouden die mij kunnen brengen wat ik leuk vond om te doen.
Nu lees ik ‘Zinnig eigenzinnig’ en het is of een oeroude stem van rond de eeuwwisseling met uitroeptekens tot mij spreekt over wat de mens moet zijn. Hesse schreef dat met de schrik van de Grote Oorlog in 1919 nog in het lijf. Toen teveel jonge mannen stierven voor zoiets vaags als de glorie van het vaderland.
De successen van het fascisme, of het nazisme en het communisme moesten toen nog aanbreken. Maar Hesse’s woorden zijn te abstract om als vroege waarschuwing tegen die totalitaire stromen te kunnen worden gezien. Behalve voor de fan misschien.
Hermann Hesse, Zinnig eigenzinnig
248 pagina’s
Uitgeverij De Arbeiderspers, Privé-domein, 1979
in: a-z, vertaald, [auto]biografisch, Deutsch [& übersetzt]
[+] zie de gerelateerde titels | of bekijk de Hermann Hesse-pagina
helaas, er staat verder niets van dezelfde auteur of instantie op boeklog
vrijdag 23 september 2005
Dit is een biografie van Karel van het Reve, maar wel een wat merkwaardige. In het boek is er vooral aandacht voor zijn jeugd en vroege volwassenheid. Informatie die normaal wel ruim voorhanden is in biografieën, wordt niet gegeven. Met wie hij trouwde en hoe zijn kinderen heten, komt niet of amper aan bod.
Ook is het vreemd dat van zijn boeken eigenlijk alleen een vroege detective besproken wordt, omdat dit een soort sleutelroman was over de faculteit Russisch waar Van het Reve werkte.
Daarentegen krijgt iedere morzel proza die de man als puber voor jeugdblaadjes schreef nogal uitgebreid aandacht.
Dit is duidelijk iets voor doorgewinterde Van het Reve-fans. Uit het boekje wordt niet duidelijk waarom het een bijzondere man was. Dat is namelijk uitgangspunt voor de schrijver, en hoefde daarmee niet meer aangetoond te worden.
Theodor Holman, Karel
Zjizn njenoezjnogo tsjelovkeja
200 pagina’s
Uitgeverij C.J. Aarts © 1991
in: a-z, fictie nederlandstalig
[+] zie de gerelateerde titels | of bekijk de Theodor Holman-pagina
zondag 25 september 2005
Theo van Gogh werd op 2 november 2004 vermoord. Sylvain Ephimenco was toen waarschijnlijk bezig dit boek af te ronden. Daarin was al een groot tal columns uit Trouw verzameld over het gevaar van het Islamisme. Dus kwam er nog gauw een toepasselijk nieuw voorwoord in, plus een open briefje aan Van Gogh’s moordenaar. Vanzelfsprekend werd de titel aangepast, en hup toen kon dit werkje alsnog de markt op.
Ik las dit boek uit een drang tot volledigheid. Ephimenco schrijft weliswaar aardige columns soms, maar dat maakt hem nog niet de beste analist van onderwerpen als integratie. Bovendien moeten korte stukjes wel scherp van toon zijn om überhaupt op te klinken uit het grijze ruis van een krantenpagina. In een boek is zo’n verhitte schrijfstijl nogal vermoeiend.
Maar in dit boek schrijft hij natuurlijk wel over dezelfde zaken die Geert Mak ook aanroert, in diens pamflet Gedoemd tot kwetsbaarheid. En Ephimenco toont zich nu juist éen van die angstzaaiers waartegen Mak zo tekeer gaat.
Ik ben inmiddels tot de conclusie gekomen dat er geen echt debat mogelijk is in Nederland, omdat steeds weer de grootbekken de kans krijgen de toon te zetten. Daarmee wordt elke nuance verdacht. Laat staan dat het mogelijk is een zinnige openbare gedachtewisseling te houden over integratie, danwel Islamisme.
Immers, tot wie richt Ephimenco zich eigenlijk in die columns, of dit boek? Diegenen waar hij eigenlijk over schrijft, lezen hem niet.
Dat is natuurlijk ook het probleem, zal hij opmerken.
Ik weet dat niet.
De enige waarde die Mak’s pamflet voor mij heeft, is dat het waarschuwt tegen polarisatie. Vervolgens verdedigt de man die stelling niet al te handig, maar dat is iets anders. Ephimenco verdedigt vooral het grote eigen gelijk dat ontstaat door zaken nogal eenzijdig en zwart-wit voor te stellen. Zie dan hoe mis is gegaan, kijk dan hoe infaam religieus fanatisme is.
Dat krabt misschien wel, maar het krabt niet waar het jeukt.
Sylvain Ephimenco, Het land van Theo van Gogh
De multiculturele desintegratie
149 pagina’s
Uitgeverij Houtekiet © 2004
in: typisch hollands, a-z, politiek, bundels
[+] zie de gerelateerde titels | of bekijk de Sylvain Ephimenco-pagina
helaas, er staat verder niets van dezelfde auteur of instantie op boeklog
woensdag 28 september 2005
Er zal vast een heleboel te zeggen zijn tegen de trend om boeken die iedere Fries al lezen kan in het Nederlands toch te vertalen. Ik vind het wel iets hebben. Al is het wat aan de late kant in de geschiedenis van de taal. Bijna dood wordt het Fries eindelijk nog eens gedwongen zich te rekken en overstrekken om andere manieren van zeggen over te brengen.
Jammer alleen dat nooit iemand er aan denkt om eens een handboek economie te vertalen. Een traktaat over de wereldpolitiek. Een wiskundeboek. Juist daar heeft het Fries te weinig woorden voor.
Nynke Beetstra deed Wolkers, en stond daarbij voor de taak iets over te brengen wat in de geschreven Friese literatuur vrijwel altijd ontbreekt. Vitaliteit. Overstatement.
Leven.
Ik hield het lezen van haar poging precies twee hoofdstukken vol, toen ruilde ik de Friese vertaling in voor het origineel. Dat kwam omdat Wolkers’ levende taal voor mij toch steeds door het Fries heen kwam. Ik ken Turks fruit te goed. Dat maakt het vreselijk moeilijk de vertaling neutraal te beoordelen. Wel viel me op dat Beetstra zich gelukkig onthouden heeft van het stijve boekenfries, dat menig werk zo onleesbaar maakt. Er zijn ook Friese schrijvers die zich op een kunstmatige manier zo ver mogelijk van het Nederlands houden als maar kan.
Wat verder over Turks fruit te zeggen? Dat het boek behoorlijk compact geschreven is? In mijn herinnering was het een veel langer werk, wat betekent dat sommige scènes die Wolkers beschreven heeft veel indruk hebben gemaakt.
Als verhaal over een liefde werkt het ook nog steeds, voor mij. Al hoefde het nu ook weer niet zo fataal af te lopen. Die dood maakt het boek ineens sentimenteel.
Jan Wolkers, Turks swiet
Vertaling naar het Fries van Nynke Beetstra
191 pagina’s
Fries Pers Boekerij © 2005
Jan Wolkers, Turks fruit
214 pagina’s
Uitgeverij Meulenhoff © 1969
in: a-z, vertaald, fryske boeken, fictie nederlandstalig
[+] zie de gerelateerde titels | of bekijk de Jan Wolkers-pagina
donderdag 29 september 2005
In deze verzamelbundel staat veel dat me absoluut niets doet. En toch.
De dichteres verwijst veel en graag naar andere kunst. Bach. De Bijbel. Dichters als Achterberg, Goethe, Gorter, en nog onnoembaar veel meer. En ik vind dat meestal onnoemelijk vervelend. Bij anderen.
Maar er staan ook gedichten in die wel rechtstreeks iets uit het leven in taal proberen vast te leggen. En dat levert dan regels op die zeker iets in mij raken.
Kortom. Ik heb dit boek weliswaar gelezen, maar zeker nog niet uit.
Luister ondertussen hier zelf naar het titelgedicht ‘Wachtwoorden’, dat op de cd staat die met het boek wordt meegeleverd.
Anneke Brassinga, Wachtwoorden
Verzamelde, herziene gedichten
1987-2003
350 pagina’s
Uitgeverij De Bezige Bij © 2005
[boek met cd]
in: a-z, poëzie
[+] zie de gerelateerde titels | of bekijk de Anneke Brassinga-pagina
