vrijdag 1 december 2006
Hoe meer ik weet, hoe groter mijn besef is dat ik niets weet. Daarom bestaat er bij mij grote weerzin tegen mensen die ontstellend zeker van hun zaak zijn. Al helemaal als hun kennis op niets is gebaseerd dan een vooroordeel, of een kritiekloos geloof.
Geen mooiere televisiequiz daarom, dan de quiz die speelt met onze zekerheden. Waarin de kandidaten een antwoord kunnen geven waarvan iedereen denkt dat goed is, maar dan toch daarmee de fout ingaan.
QI heet dit mirakel, wat voor het onvertaalbare ‘Quite interesting’ staat. De BBC zendt er vanavond weer een uitzending van uit, en ik zal kijken. Geen vrijdag kan zonder.
Nu gaat het afstraffen van die zekerheden in de TV-quiz gepaard met humor. Een grote vraag voor mij was daarom hoe dat aspect in dit boek terug zou komen; dat tenslotte maar een afgeleide van het TV-programma is.
Niet dat ik iets tegen een journalistiek boek vol rare feitjes zou hebben. Eerder heb ik tenslotte op boeklog ook Hans van Maanen’s boeken over misverstanden al besproken. Het genre ligt me wel.
Maar toch, die humor. Boekenhumor is toch iets heel anders dan gesproken scherts in zo’n quizshow met een panel.
Ik heb éen keer zo hard moeten lachen dat verder lezen me onmogelijk werd. Dat was in een passage over piemels. Daarin stond dat Eskimo’s het penisbot van walvissen gebruiken om glijstangen van te maken, voor hun sledes.
En verder week de grijns maar zelden van mijn mond. Maar toch, vreselijk grappig is dit boek niet. Tenzij iemand het leuk vindt om telkens zijn zekerheden onderuit gehaald te zien worden, zoals ik.
Dit is vooral een zeldzaam raar boek. Met honderden feitjes die zich voor doorvertellen lenen, maar toch ook weer heel makkelijk vergeten worden. Er zit niet echt roer of richting in de samenstelling.
Hendrik de Achtste had maar twee vrouwen.
Hitler was geen vegetariër.
Een mens heeft tenminste negen zintuigen.
Ach, dit boek heeft ook bestaansrecht zonder dat TV-programma, dat moet toch mijn conclusie zijn. Er staan passages in die de vaste kijkertjes niet onbekend voor zullen komen, maar hier zijn die meestal uitgebreider verwoord. Nog veel vaker komen er feiten in terug die niet op TV zijn vermeldt.
Fijn. Heel fijn.
kijk hier naar een fragment uit de TV-show
John Lloyd and John Mitchinson, The Book of General Ignorance
A Quite Interesting Book
282 pagina’s
Faber & Faber © 2006
in: a-z, aanbevolen 2006, kennis, humor, books in english
[+] zie de gerelateerde titels | of bekijk de John Lloyd-pagina
zaterdag 2 december 2006
Mijn waardering voor het genre van de autobiografie wisselt nog weleens. Het gebeurt zo zelden dat een goede schrijver ook een boeiend leven heeft gehad. Want, uiteindelijk gaat het toch vooral daarom. Dat niet alleen de taal iets zegt.
Omgekeerd is ‘echt gebeurd’ nooit een excuus voor matig schrijven.
Voor een autobiografie geldt toch ook dat ik enigermate geïnteresseerd moet zijn in de hoofdpersoon van zo’n verhaal. Dat die wat te melden heeft, is een pré. Maar dan nog, had ik uit mijzelf niet gauw dit boek van Scruton uitgekozen om te lezen, als weblogs niet hier en daar interessante citaten eruit hadden gepubliceerd het afgelopen jaar.
Een conservatief filosoof, en bovendien actief gelovig. Dat waren de paar dingen die ik over Roger Scruton wist. En dat hij door Wim Kayzer geïnterviewd is, in éen van diens TV-programma’s.
Dus, een klein beetje argwaan was er wel, maar toch stond ik vrij blanco tegenover hem.
Gelukkig maar. Nieuwsgierigheid loont soms.
Wisdom is truth that consoles. There is truth without wisdom, as we know from the many mad scientists who are running loose in our world. And there is consolation without truth, as we know from the history of religion. Whatever its defects, my life has enabled me to find comfort in uncomfortable truths.
Meeste indruk maakte gek genoeg niet zo’n weloverwogen citaat als hierboven, maar Scruton’s terloopse constatering dat hij alle mogelijkheden tot een academische carrière verloor, op het moment dat hij een boek over het nut van het conservatisme publiceerde. Terwijl zijn uitleg over de filosofische achtergrond van zijn ideeën daarbij, nogal overtuigend is.
Al geldt hierbij ook: hij schrijft zo goed dat hij daarmee het kritisch vermogen van de lezer in slaap wiegt.
Overigens was dit niet zo zeer een autobiografie, alswel een reeks thematisch geordende fragmenten met een autobiografische inslag. Niet compleet, maar zeker nieuwsgierig makend naar meer.
Roger Scruton, Gentle Regrets
Thoughts from a Life
248 pagina’s
Continuum Books © 2005
in: religie, a-z, filosofie, [auto]biografisch, cultuur, books in english
[+] zie de gerelateerde titels | of bekijk de Roger Scruton-pagina
zondag 3 december 2006
‘De ontwikkeling van een woede’; deze titel van Bob den Uyl had wonderwel gepast bij de geschiedenis die in dit boek verteld wordt. Want, voor een buitenstaander valt niet goed te begrijpen waarom een conflict tussen een minister en haar ambtenaren zo moest escaleren.
Goed. In Groningen ging het twee maal totaal mis in het opsporings- en handhavingsapparaat. Eerst werd politieman Lancee met overdonderend machtsvertoon door collega’s gearresteerd, op een valse beschuldiging door zijn dochter van incest. Toen kwamen de Oosterparkrellen, waarbij het politie-optreden juist veel te lang uitbleef.
Er waren fouten gemaakt daar. Die moesten worden uitgezocht. En in dat onderzoek kwam nog meer aan het licht dat niet volgens de juiste procedures was verlopen.
Mooi aan dit boek is de rijkdom aan bronnen, waardoor het verhaal van twee kanten verteld kan worden. Minister Sorgdrager en haar getrouwen maakten zeker foutjes. Maar Arthur Docters van Leeuwen en zijn college van procureurs-generaal deden dit ook. Toch was het vooral de onwrikbare opstelling van beide partijen tegenover elkaar, waardoor hun conflict zo hoog opliep. Niet in het minst daarbij geholpen door de media, die met een geregeld nogal tendentieuze berichtgeving een klimaat schiepen waarin geen redelijkheid meer mogelijk bleek.
Overigens wordt in dit boek prachtig duidelijk hoezeer journalisten zich hiervoor lieten gebruiken.
Grappig is hoe de auteurs achterin de lessen van deze affaire hebben samengevat. Anders doe ik dit meestal zelf, dus dit scheelde me werk.
En ik zou ook willen zeggen, jammer dat er een conflict nodig was om zo’n inzichtelijk boek te schrijven over hoe ons openbaar bestuur functioneert. Nu lijkt wat misschien wel gebruikelijk is waarschijnlijk plotseling fout; door de setting. Terwijl mij het uiteindelijk altijd om die twee vragen blijft gaan: wat is uitzonderlijk? Wat is normaal?
Ad van Liempt & Ger van Westing, Klem in de draaideur
Arthur Docters van Leeuwen
en het Ministerie van Justitie 1995-1998
228 pagina’s
Uitgeverij Balans © 2000
in: typisch hollands, recht, a-z, politiek
[+] zie de gerelateerde titels | of bekijk de Ad van Liempt & Ger van Westing-pagina
maandag 4 december 2006
Bij de reeks talen die ik denk te kunnen lezen, heeft zich nu ook het Stellingwarfs gevoegd. Dat is die andere in Friesland gesproken taal. Een Nedersaksisch dialect is het, waarmee iemand zich tot achter Berlijn waarschijnlijk zonder al te veel problemen verstaanbaar kan maken.
Er was alleen éen woord waar mijn ogen steeds aan haken bleef tijdens het lezen. Dat was het woord ‘lichtkaans’, wat staat voor mogelijk, misschien of wellicht. Het leek me zo’n raar purisme; het wijkt zo af van de andere woordvormen. Maar tekenend voor dit boek is nu net, dat het woord ‘lichtkaans’ op bijna iedere bladzijde lijkt voor te komen.
De hoofdpersoon is in sommige opzichten nogal onzeker.
Deze roman gaat over onmogelijke liefdes, en de geheimen die er kunnen zijn tussen de mensen die het nauwst tot elkaar staan. Zo heeft de hoofdpersoon nooit geweten wie zijn vader was, en leert hij pas na de dood van zijn moeder dat hij ook nog een halfbroer heeft.
Zelf is hij evenmin erg gelukkig in de liefde.
Veenstra vertelt al dit in een hem kenmerkend parlando. Als ik niet al zijn radiocolumns voor Omrop Fryslân had gekend, was ik nooit aan dit boek begonnen. Zijn toon bevalt me wel, net als zijn melancholie. Al bleek hij me in deze roman op momenten breedsprakiger dan mij lief is.
Tegelijkertijd, misschien is het wel onmogelijk voor een schrijver om soms te zwijgen en de lezer zelf het verhaal te laten bedenken, als het boek zelf al zo zeer over stilzwijgen gaat.
Johan Veenstra, Een brogge van glas
137 pagina’s
© Johan Veenstra, 2006
in: a-z, [auto]biografisch, fryske boeken
[+] zie de gerelateerde titels | of bekijk de Johan Veenstra-pagina
helaas, er staat verder niets van dezelfde auteur of instantie op boeklog
dinsdag 5 december 2006
Van al Bryson’s reisboeken die ik dit jaar las, was dit wel de beste. In elk geval het enige dat me aanzette eens na te denken over mijn reisplannen. Niet in de minste plaats door dat rare land Australië, dat ook nog eens een continent is. Als dit boek iets duidelijk maakt, dan wel hoe veel er over dat land onbekend is.
Zelfs bij het grootste deel van de huidige bewoners.
Dat komt omdat het in cultuur gebrachte gedeelte zo beperkt is. Een nageltje groen in het zuidoosten, aan de rand van een enorme woestijn. Dat bovendien nog maar zo kort bewoond wordt door nieuwkomers uit het Westen.
Al moet wel gezegd worden dat de Aboriginals de oudste ononderbroken cultuur hier op aarde hebben. Maar de oorspronkelijk bewoners zien de wereld en hun geschiedenis anders, door hun mondelinge overlevering. Waardoor zij bijvoorbeeld de locatie van bergtoppen kunnen benoemen, die tienduizend jaar geleden al onder de zeespiegel verdwenen.
Bryson laat in dit boek eerlijk zien, dat hij zich weleens verloren voelt in die enorme leegte. Natuurlijk maakt hij dan een cabaretnummer van zijn eerste gesprek in dagen, bij een krankzinnige toeristische attractie. Maar dat versterkt de desolaatheid dan alleen.
Zo is er meer.
Misschien komt het dat ik voor het eerst geen clichébeelden had klaarliggen in mijn geheugen, om Bryson’s beschrijvingen aan te vullen. Daardoor ontstond het gevoel dat leunstoeltoerisme toch enorme beperkingen heeft.
meer Bryson op boeklog
Bill Bryson, Down Under
398 pagina’s
Black Swan © oorspronkelijk 2000
in: reizen, a-z, humor, cultuur, books in english
[+] zie de gerelateerde titels | of bekijk de Bill Bryson-pagina
woensdag 6 december 2006
Sommige boeken worden echt door de uitgever verprutst. Omdat die boeken meer dan een verhaaltje alleen zijn. Deze cultuurgeschiedenis had het verdiend in kleurendruk te worden uitgegeven, rijk voorzien van illustraties. Nu moest ik steeds zelf, als Joanna Pitman een intrigerend schilderij beschreef, er via Google achterkomen hoe dat er dan uitzag.
Dat maakte de verrassing toch minder. Hoe blij ik verder ook was alles probleemloos te kunnen vinden.
Over de waardering voor blond haar gaat dit boek, zoals de titel al duidelijk aangeeft. En het was mooi hoe het me hielp mijn blik weer eens te scherpen.
Blond heeft op het moment weer de associatie van jong. Dit komt mede omdat veel kinderen blond geboren worden, en later vanzelf donkerder worden. Ook ik was ooit een blond kindje. Maar de haarkleur blond verzacht bovendien de trekken van het vrouwelijk gelaat. Reden dat zo veel vrouwen zich berekenend een blonde coup aan laten meten. Hoogstens 8% van de mensen heeft uit zichzelf nog die haarkleur, maar op straat lijken dat er toch meer te zijn.
En vergeet niet de media. Er eenmaal erop gewezen dat Mrs. Thatcher zich uit strategische overwegingen blond had laten kleuren, vielen me ineens allemaal blonde vrouwen op van dik in de zestig.
Mevrouw Rodham-Clinton is op het moment duidelijk blond. En de TV toonde me verder afgelopen weekend onder meer die vreselijke politica Ann Widdecombe, en Cisca Dresselhuys.
Ann Widdecombe MP, in ‘Have I Got News For You’
Cisca Dresselhuys in: ‘Tegenpolen’
Illustraties over de betekenis hiervan zeggen in dit geval gewoon meer dan woorden.
Verder las ik in dit boek voor het eerst dat toen in Hitler-Duitsland blonde Ariërs boven alles werden geplaatst tegelijkertijd ook in de Hollywoodfilms en de Sovjet-propaganda blond als ideaalbeeld werd ingevoerd.
Maar onthutsender was vanzelfsprekend de opsomming aan gifsoorten waarmee vrouwen door de millennia heen hun haren hebben geblondeerd, voor er degelijke verf was.
Dames toch.
Nu ja, dat mannen zo kritiekloos op geverfd blond vallen, deugt ook niet.
Joanna Pitman, Blond
De geschiedenis van de blondine
Van Afrodite tot Madonna
271 pagina’s
Uitgeverij Vassalucci © 2003
Vertaling van On Blondes © 2003
in: a-z, geschiedenis, vertaald, cultuur
[+] zie de gerelateerde titels | of bekijk de Joanna Pitman-pagina
helaas, er staat verder niets van dezelfde auteur of instantie op boeklog
donderdag 7 december 2006
Van Boxsel’s idee om een Encyclopedie van de domheid op te willen stellen, is prachtig. Maar het is de intentie die ik daarmee prijs en niet het resultaat. De drie tot nu toe verschenen delen zijn mij te duur voor wat ze bieden. En wat hij daarin schreef, wisselt te zeer in kwaliteit.
Goed, ik stel natuurlijk bij het lezen altijd mijn visie op de domheid tegenover de zijne. Ik heb me ooit grondig in de wetenschapsgeschiedenis verdiept, en zie dat toch vooral als een studie van onnozelheid en achterlijke beknottingsdrift. Niet dat er vindingen worden gedaan, is het nieuws. Dat er altijd zo veel krachten zijn om verbeteringen tegen te houden, tekent de domme menselijke natuur.
Ik zou dus zeggen: er ligt al enig materiaal klaar om gebruikt te worden in de encyclopedie. De stelling dat er zo weinig over domheid gepubliceerd werd, gaat volgens mij gewoon niet op.
Dat Van Boxsel al dit negeert, is zijn goed recht. En zeker spannend. Maar het maakt wel dat ik wat hij schreef, ga afzetten tegen wat hij had kunnen schrijven. Die vergelijking pakt in zijn nadeel uit. Mij stoort dan de pretentie.
Dit deel over de Deskundologie gaat ook meer over de ‘domheid als levenskunst’ dan over de gevaren van specialisering; om maar een andere uitleg bij de titel te bedenken. Van Boxsel besteedt nogal ruim aandacht aan de levensinstelling van wat provo’s in de jaren zestig. En aan mij was dat allemaal niet zo besteed.
Daar tegenover biedt een ander deel in het boek het beste wat ik Van Boxsel heb zien brengen, tot nu toe. Daarin bestrijdt hij effectief de idée fixe dat Nederlanders zo veel bereikt hebben in hun strijd tegen het water. Want, wij zijn zelf schuld dat dit eeuwige gevecht nodig is, zo stelt de auteur. Hadden onze voorvaderen het land maar niet zo dom moeten bebouwen dat het inklonk, en lager dan de zee kwam te liggen.
De aandacht voor de ‘Darwin-awards’ en de ‘Ig-nobelprice’ in dit boek is natuurlijk terecht, maar weer niet van het unieke niveau dat ik verwacht.
En zo blijft mijn oordeel eeuwig half-half. Een encyclopedie brengt deze auteur niet, en het zal ongewijfeld dom van mij zijn dat nog te willen geloven. Maar knap dat hij al sinds 1995 van het exploiteren van domheid kan leven.
Matthijs van Boxsel, Deskundologie
Domheid als Levenskunst
[De Encyclopedie van de domheid]
280 pagina’s
Uitgeverij Querido © 2006
in: a-z, kennis, essays, humor, cultuur
[+] zie de gerelateerde titels | of bekijk de Matthijs van Boxsel-pagina
helaas, er staat verder niets van dezelfde auteur of instantie op boeklog
zaterdag 9 december 2006
Hoogstzelden lees ik de krant nog waarin ik krant leerde lezen. Er staat domweg te weinig in voor mij. En als er werkelijk iets spannends te melden valt over mijn provincie, hebben andere media dat ook wel.
Bovendien, wat ik als nieuws bestempel, brengt de Liwwarder evenzomin als de andere Nederlandse kranten. Dat probleem is hier al vaker gemeld.
Maar eenmaal in het jaar wordt bij ieder Fries huis de zaterdageditie gratis bezorgd. Voor mijn gevoel was dat normaal altijd nog iets later in het jaar, zodat de krant een jaaroverzicht bood. Nu kwam het blad vandaag, en had ik er toch nog zeker twintig minuten nodig voor het doornemen.
Dat is lang.
Zaterdagedities zijn alleen nauwelijks representatief voor een krant. Het actuele gedeelte wordt op vrijdag gemaakt, als er eigenlijk nooit nog wat nieuws te melden is. Dus gaat het om de bijlagen, die zo vaak volkomen inwisselbaar zijn.
Al mocht voor vandaag Foppe de Haan een katern samenstellen. Ik weet niet precies wat het over Friezen zegt dat hun held een nuchtere gymnastiekleraar is, die werkt in het voetbal. Voorspelbaar was zijn onderwerpkeuze, maar daarom niet minder oprecht.
Het langst bekeek ik uiteindelijk nog het artikel in een ander katern over de anti-kraakbeweging in mijn woonplaats. Dat maakte me even duidelijk hoe het staat met een aantal al zo lang leegstaande gebouwen. Een anti-kraker leeft in de leegstaande Edah, waar voorheen de Torro zat, en daarvoor nog de Vendet. Hij heeft er indoor wat hindernissen gebouwd voor zijn skateboard.
Wachtend op de sloop.
Ik vind de Leeuwarder Courant nog altijd erg lelijk; de bladopmaak is me te rommelig en het kleurgebruik te willekeurig. Dat zet mij niet aan om te speuren naar wat misschien leesbaar is. Het idee blijft een goedkope grabbelton in handen te krijgen, zonder enige kans op een leuk prijsje daarbij.
Nee. Het kan rustig wel weer een jaar duren voor ik opnieuw een Liwwarder inkijk.
kranten die eerder besproken werden op boeklog:
- De Volkskrant 16:00 jaargang 1 nr 3
- nrc.next jaargang 1 no. 1
- Het Parool van zaterdag 4 maart 2006
- Algemeen Dagblad DNL van zaterdag 3 september 2005
- Volkskrant, weekend 26 en 27 februari 2005
- Trouw, zaterdag 5 februari 2005
Leeuwarder Courant, van zaterdag 9 december 2006
255ste jaargang, nr 290
80 pagina’s
in: a-z, periodieken, media
[+] zie de gerelateerde titels |
helaas, er staat verder niets van dezelfde auteur of instantie op boeklog
zondag 10 december 2006
Zoals hier eerder gememoreerd, Dick Francis schreef niets meer sinds zijn vrouw stierf. Tot dit boek verscheen na zes jaar stilte. Zoals gebruikelijk kwam het in september uit, om als kerstcadeau te dienen.
Mij interesseerde eigenlijk maar éen ding aan dit boek. Dat was de simpele vraag: kan hij het nog? Francis is 86 nu. En zijn laatste thrillers waren al niet de allerboeiendste van de meer dan veertig die er verschenen zijn.
Toch stoorde mij aan Under Orders het meest dat het op plaatsen nog zo onafgewerkt leek. De stukken tekst stonden er dan wel, maar vloeiden niet vanzelfsprekend in elkaar over. En Francis, die normaal toch heel strak schreef, heeft in dit boek ineens allerlei kleine overbodigheden in zijn tekst staan.
Daar komt bij dat het boek een schijnbaar vertrouwde cast aan personages heeft. Hoofdpersoon is weer eens de ex-jockey Halley. Dat maakt dit het vierde boek met hem als belangrijkste personage, terwijl Francis zoiets normaal nooit doet.
Het moet hem bij het schrijven geholpen hebben de karakters van zo veel belangrijke pionnen als te kennen. Alleen sluit dit deel vreemd genoeg niet aan op het derde deel met Halley als hoofdpersoon, waar ik eerder hier iets over schreef.
Nu heeft hij ineens een meisje Van der Meer als vriendin, dat heeft schoolgegaan in Harlingen.
En toch zij al dat Francis vergeven. Ondanks dat ik die onvolkomenheden opmerkte, en dat het verhaal zo veel elementen bevatte uit eerdere boeken. Driehondervijftig pagina’s ontspanning vergoedt veel.
Dick Francis, Under Orders
348 pagina’s
The Penguin Group © 2006
in: a-z, spannend, books in english
[+] zie de gerelateerde titels | of bekijk de Dick Francis-pagina
maandag 11 december 2006
Taal is in zijn eentje in staat om zwaarte op een heldere en lichte wijze zichtbaar te maken. Dat schrijft Charlotte Mutsaers in dit boek, als ze uitlegt wat goede schrijvers vermogen.
Nu zit ik verlegen om een goede beschrijving van deze bundel artikelen van zo’n verschillende aard. En moest ik Mutsaers woorden dan maar parafraseren.
Het is bij alles zo prettig licht, dit boek. En er staat zo veel in. Daarom moet ik het eens in de zoveel jaren herlezen. Altijd verbaast het me dan telkens weer dat Mutsaers de kleindochter is van ingenieur Lely. Merkwaardig dat mijn geheugen wel een kern van haar meer abstracte waarnemingen vasthoudt, maar niet dat ze ook een mening heeft over de Zuiderzeewerken.
Toch beschrijft ze daarmee tamelijk dodelijk de gevaren van deskundigheid. Zoals gebeurde in het modeldorp Nagele. Waar de autoriteiten tot op de centimeter uittekenden hoe de huizen er moesten gaan uitzien, voor de boerenfamilies die er kwamen wonen. Nu is in boerderijen vanouds de keuken de plaats waar alles gebeurt. De zitkamer was voor de pronk. Dus kregen in Nagele de huizen een petieterige keuken waar nog geen tafel in kon.
Maar eigenlijk is het onzin dit element uit dit boek te lichten. Tientallen andere opmerkingen, die allemaal net zo waar zijn, hadden hier ook kunnen staan.
Mutsaers lezen, is met fluwelen kracht gedwongen worden om anders te kijken.
Charlotte Mutsaers, Kersebloed
181 pagina’s
© 1990
in: Charlotte Mutsaers, Kersebloed en Paardejam
392 pagina’s
Uitgeverij Meulenhoff © 2000
in: a-z, [auto]biografisch, bundels, cultuur
[+] zie de gerelateerde titels | of bekijk de Charlotte Mutsaers-pagina
helaas, er staat verder niets van dezelfde auteur of instantie op boeklog
dinsdag 12 december 2006
Een groot boek is dit, dat veel dikker lijkt dan de honderdtachtig pagina’s die het biedt. Deze zijn wel van stevig glimmend papier, waar de tekst in kolommen op staat. Dit is een koffietafelboek.
Handel.
Heb ik me te zeer blindgestaard op de naam van de schrijver. Maar Van der Heijden schreef dit boek niet alleen; hij had daarbij hulp van studenten van de Utrechtse journalistenopleiding. Die mochten alle voorwerk doen, waarna de meester met een fijn penseeltje nog even wat hooglichtjes aanbracht.
Momenten van herinnering is bij mijn weten het eerste boek ooit waar niets in stond dat ik niet wist, of anders wel had kunnen weten. Dat komt omdat alles in het boek om voorspelbaarheid gaat; om onze collectieve herinneringen. De jongste geschiedenis sinds 1945 wordt erin behandeld, door er voor elk jaar éen, of heel soms twee, onderwerpen uit te lichten.
Geen cliché wordt hierbij geschuwd. Maar dat was nu ook net de bedoeling. Polygoon-beelden kwamen langs, en kregen iets van een uitleg. Zoiets.
Goed, éen ding houd ik toch over aan het lezen van dit boek. Terloops wordt in een beknopt overzicht van rages door de jaren heen namelijk voor 1973 partnerruil als tijdelijke manie genoemd. Terwijl ik altijd dacht dat achter iedere rage ergens wel een commercieel belang te vinden was.
Meer Chris van der Heijden op boeklog
Chris van der Heijden, Momenten van herinnering
Nederland na 1945
180 pagina’s
Fontaine uitgevers © 2006
in: typisch hollands, a-z, geschiedenis
[+] zie de gerelateerde titels | of bekijk de Chris van der Heijden red.-pagina
woensdag 13 december 2006
Meteen na het lezen van Francis’ nieuwste drong zich de wens op iets van hem te herlezen uit zijn begintijd. Van toen de routine misschien nog ontbrak, wat de ontknoping van het verhaal voor mij hopelijk wat minder voorspelbaar zou maken.
Al was het maar om te kijken of mijn oordeel over dat laatste boek wel klopte.
Want, hoewel sjablones in de vertelling heel aangenaam en ontspannend kunnen zijn, wordt ik liever nog verrast door een boek.
En dan blijkt Forfeit geen verkeerde keuze, al was het maar omdat dit boek van Dick Francis zo afwijkt van andere. Misschien de ’swinging sixties’ indachtig, heeft dit boek ineens wat sexscene’s. Waarin de hoofdpersoon nog eens vreemd gaat ook. Al komt dit omdat zijn vrouw door polio in een ijzeren long ligt, en niet meer voor nooky beschikbaar is.
Verder weet Francis ook goed de treurigheid van het journalistenvak te treffen. Al heeft de hoofdpersoon dan met zijn artikelen succes, wat een moeite kost het wel niet die te schrijven. En hoe veel treurige gesprekken moeten er niet voor worden gevoerd.
Goed, de slechteriken lijken niet eens al te slecht vergeleken met de moordenaars uit de latere boeken. In zekere zin toont dit boek wel een verdwenen wereld. Maar de intrige is helder, en toch niet vaker zo gedaan, terwijl zelfs de boodschap daarvan in deze tijden nog geldt. Alleen de aanbieders van loterijen en andere gokmogelijkheden winnen altijd, al moeten zij daarbij ook weer niet overdrijven.
Dick Francis, Forfeit
205 pagina’s
Pan Books © 1970, oorspronkelijk 1968
in: a-z, spannend, books in english
[+] zie de gerelateerde titels | of bekijk de Dick Francis-pagina
donderdag 14 december 2006
Wat zou ik graag een leerboek van Hans van Maanen lezen over hoe je wetenschapsjournalistiek moet bedrijven. Waarin hij uitlegt wat journalisten van bijvoorbeeld statistiek dienen te weten, en waarmee hij hen opvoedt tot kritischer intermediairs van nieuws.
Eens een lopend verhaal van hem lezen, dat zou toch wat wezen. Ik zou het blind aanschaffen.
Want, misschien zijn de stukjes in deze bundel informatief over de media, en wat die graag aan nieuws over wetenschappelijke ontwikkelingen brengen. Maar het blijven stukjes. Columns die in een krant perfect op hun plaats zijn, maar die niet meer winnen bij bundeling voor mij. Ik zie het sjabloon achter Van Maanen’s dingetjes inmiddels te goed. En ook zou ik graag de conclusie uit zijn opmerkingen eens zien samengevat en verhelderd.
Nu gaat het steeds van: deze wetenschapper heeft deze opmerkelijke conclusie getrokken, die uitgebreid overal het nieuws heeft gehaald. Helaas deugde zijn of haar onderzoek niet, om deze en deze reden.
Dat is heel nuttig om te weten. Maar om meteen in tien columns achter elkaar te moeten lezen dat onderzoekers veel te stellige uitspraken doen over wat ongezond is, slaat bij de zesde al dood.
Hans van Maanen, Zoete koek en speculatie
Over de rafelranden van de wetenschap
205 pagina’s
Pandora pockets © 2005, oorspronkelijk 2004
in: a-z, kennis, media, bundels
[+] zie de gerelateerde titels | of bekijk de Hans van Maanen-pagina
vrijdag 15 december 2006
Het gerucht ging ooit dat dit boek de inspiratie was voor de ontvoering van Heineken en zijn chauffeur. Maar dan moeten de misdadigers wel liefhebbers van Francis zijn geweest. Het boek was nog maar net een paar weken uit, in het Engels, toen de ontvoering plaatsvond.
Misschien moet ik Peter de Vries’ boek daarover toch eens lezen.
Deze van Francis las ik voor de derde of misschien wel vierde keer. En elke herlezing weer verbaast het me de eerste bladzijden dat dit een favoriet zou zijn. Het boek begint zo rommelig. Het duurt zo lang voor Francis zijn normale toon hervindt, en de gebeurtenissen onafwendbaar op elkaar volgen.
Goed aan dit boek is dat duidelijk wordt hoe zeer ontvoeringen ingrijpen, emotioneel, bij de familie vooral.
En heel mooi dat de held het meisje krijgt. Geen goed boek kan zonder zulk sentiment.
Maar nog mooier is dat de held zo duidelijk maakt waarom een James Bond zo onwaarschijnlijk is. Deze doet zijn uiterste best niet op te vallen, en hij mag van zijn werk niet eens de actie opzoeken. Dus is het aan het eind wat raar als hij alsnog meehelpt de boef te vangen. Al kan het verhaal dit makkelijk verdragen.
Dick Francis, The Danger
416 pagina’s
Pan Books © 1985, oorspronkelijk 1983
in: a-z, spannend, books in english
[+] zie de gerelateerde titels | of bekijk de Dick Francis-pagina
zondag 17 december 2006
Clive James is een zeldzaam wonder van een schrijver. Humoristisch is hij, en toch erudiet. Diep kritisch als dat moet, terwijl hij daarbij toch altijd een lichte toon weet te houden. Bij hem lijkt het bijna niet uit te maken waarover hij schrijft; de lezer weet vakwerk geleverd te krijgen.
Geen wonder dat ik TV-recensies van hem lezen kan, die hij in de jaren zeventig schreef; over programma’s die ik niet gezien heb, en ook nooit te zien zal krijgen.
Hem lezen, houdt tegelijkertijd in een les te krijgen in wat goed schrijven is. En toch zal imiteren nooit lukken. Daarvoor heeft alles wat hij doet een te onvervreemdbaar eigen toon.
Maar toch las ik niet alles in deze bundel essays met evenveel plezier. Dat had twee redenen. De eerste zal aan mij liggen, maar ik vond een aantal stukken veel te lang. Daarin ontbrak dan een logische opbouw.
Ook wijdt James mij iets te veel stukken aan literaire ontwikkelingen in zijn geboorteland Australië. Dat ik daar niets vanaf weet, had niet uit horen te maken. Immers, wat mooier om in een onderwerp ingeleid te worden dan door iemand die bezield kan vertellen waarover hij verstand heeft.
Toch ontbrak er steeds iets.
Deze bezwaren maken dat ik iets minder enthousiast ben over deze verzameling essays, dan James’ vorige, Even As We Speak. Er staan prachtige stukken in dit boek; zijn besprekingen van TV-series als ‘West Wing’ en ‘The Sopranos’ zijn meesterlijk. Omdat die me helpen bij het kijken. Maar mijn vrolijkheid over dat soort stukken redde mijn eindoordeel niet.
meer Clive James op boeklog
Clive James, The Meaning of Recognition
New Essays 2001 - 2005
367 pagina’s
Picador © 2006, oorspronkelijk 2005
in: a-z, essays, bundels, books in english
[+] zie de gerelateerde titels | of bekijk de Clive James-pagina
maandag 18 december 2006
Er bestaan boeken die ik nooit gelezen heb, maar waar me meer van bekend is dan veel boeken die ik wel heb gelezen. Cakes and Ale was er zo éen.
Ik ken deze titel al een tijdje, omdat nogal veel klasgenoten het boek op hun lijst hadden staan, op de middelbare school. Geen een had er een goed woord voor over. De roman scheen vooral populair te zijn omdat die niet dik was.
Dat is toch wel treurig. Kun je uit honderdduizenden boeken kiezen om te lezen, wordt alleen voor het gemak van dun gekozen en omdat de bieb er meerdere exemplaren van heeft.
Cakes and Ale lijkt me alleen geen boek voor middelbare scholieren. Daarvoor is het te satirisch.
In W. Somerset Maugham ben ik veel later wel geïnteresseerd geraakt. Eerder dit jaar las ik zijn Writer’s Notebook nog. Gecombineerd met het lezen van The Summing Up eerder, Of Human Bondage en nog wat biografisch materiaal, leek het me het beste van hem wel onder ogen te hebben gehad.
Bleef alleen wel staan dat Cakes and Ale een sleutelroman is, over twee blijkbaar zeer herkenbare schrijvers. Behalve dat het ‘echt gebeurd’ kan zijn, mag ik graag over schrijvers lezen; en dan vooral hoezeer zij zich de grootste gift aan de mensheid wanen.
Dus, was het eindelijk ook niet vervelend om door te nemen, dit boek. Maar het draait om een schandaal dat nu geen schandaal meer zou zijn. Daarom had het lezen ook iets van een museumbezoek; met alle daarbij horende verwondering dat de mensen vroeger echt in die kleine harnasjes hebben gepast.
meer W. Somerset Maugham op boeklog
W. Somerset Maugham, Cakes and Ale
Or The Skeleton in the Cupboard
190 pagina’s
Pan Books © 1976, oorspronkelijk 1930
in: a-z, [auto]biografisch, books in english
[+] zie de gerelateerde titels | of bekijk de W. Somerset Maugham-pagina
woensdag 20 december 2006
Door dit boek is me ineens duidelijker waarom Geert Mak van een kneuterig soort nostalgie beschuldigd kan worden. Omdat Mak uiteindelijk een buitenstaander bleef toen hij beschreef dat het boerenleven verdwijnt, en uitlegde hoe dit zijn weerslag heeft op het leven in het Friese dorp Jorwerd.
Roger Scruton volstond het niet een oud boerderijtje te kopen om daarin te wonen. Na enkele jaren nam hij ook een aangrenzend boerenbedrijf over, en betaalde hij uit eigen zak een zaakwaarnemer om de boel daar draaiende te houden. Scruton had het ervoor over daartoe de juwelen van zijn vrouw te verpanden.
Scruton’s conservatieve inslag blijkt in dit boek richting ‘bloed en bodem’ te neigen. Maar, opmerkelijk genoeg werkt dat wel. Juist door de tradities van het landleven te verheerlijken, wordt wel duidelijk wat er al verloren is gegaan, door alle gedwongen schaalvergroting. Door de regels uit dat onzichtbare Brussel. Door de invloed van ideeën over wat dierenliefde is, die vooral afkomstig zijn van stadsmensen die hoogstens een kat of wat hebben.
Dit boek is opgezet in verschillende delen, waarin Scruton achtereenvolgens onder meer het land, de mensen, de dieren, en zijn huis beschrijft. En, zoals eerder opgemerkt, zijn schrijven is daarbij vaak overrompelend mooi. Het vraagt afstand om te begrijpen wat op zijn argumentatie aan te merken zou zijn.
Ik heb op details ook wel wat aan te merken. Scruton vergeet mij wat al te makkelijk hoe geestdodend en klein het plattelandsleven altijd was, voor het normaal werd verder te reizen dan het dorp verderop.
Maar toch.
In de kern laat hij wel zien wat het betekent als mensen niet meer kunnen beslissen over hun eigen leven. Wat het inhoudt als het normale ophoudt normaal te zijn, of zelfs verboden wordt.
Als veranderingen opgelegd worden vanuit abstracte ideeën, bepaald door anderen. Buitenstaanders.
En hoewel hij precies dezelfde teloorgang beschrijft als Geert Mak, is dit boek sterker door Scruton’s engagement. Mak biedt veel meer feiten. Maar hij staat daar wat bij, en treurt. En dat voelt ineens als te week.
meer van Scruton op boeklog
Roger Scruton, News from Somewhere
On Settling
177 pagina’s
Continuum © 2004
in: economie, a-z, cultuur, books in english
[+] zie de gerelateerde titels | of bekijk de Roger Scruton-pagina
vrijdag 22 december 2006
Zelden heb ik een effectievere mix van twee genres gelezen, als Bryson gelukt is met dit boek. In Made in America wordt geschiedschrijving gecombineerd met etymologie. Door te vertellen hoe de VS zich ontwikkelde als land, maakt Bryson heel mooi duidelijk op welk moment, en onder welke omstandigheden bepaalde woorden en frasen in gebruik zijn geraakt.
Ook al is lang niet alles duidelijk. Zo hebben de Nederlandse emigranten, gerekend naar aantal, een veel groter invloed gehad op het Amerikaanse Engels dan andere buitenlandse binnenkomers. Waarom dit zo is, blijkt onbekend te zijn.
Blijft staan natuurlijk dat het Nederlands via de scheepvaart het Engels vanouds al besmet heeft.
Ik zou ook niet gauw een boek hebben gekozen over taal alleen. Cultuur moet er altijd bij voor mij, zoals hierin gebeurt. En cultuur ontwikkelt zich, waarmee ook geschiedenis belangrijk wordt. Dit maakt de kans al niet zo groot dat een academicus zo’n boek zou schrijven, want die gedijen doorgaans alleen door het ontwikkelen van de tunnelvisie die bij specialisatie hoort.
En een algemene geschiedenis van de VS zou ik al evenmin hebben gelezen. Historici vinden politiek altijd zo belangrijk, en oorlog. Mij gaat het daar nooit om. Ik ben benieuwd naar wat precies normaal was ooit, en hoe dat dan veranderd is.
Dus was dit boek werkelijk een uitkomst.
Daarbij komt dat Bryson naast de durf om onderwerpen te behandelen waar hij geen expert in is, ook altijd een prettige pen heeft. Zelfs al speelt hij in dit boek dan zelf eens niet mee. En is dit, door de sterk geconcentreerde inhoud, geen werk om in door te blijven lezen.
Maar leve de goedschrijvende leek, met al zijn enthousiasme.
Bill Bryson, Made in America
479 pagina’s
Black Swan © 1998, oorspronkelijk 1994
in: a-z, geschiedenis, cultuur, books in english
[+] zie de gerelateerde titels | of bekijk de Bill Bryson-pagina
