Inhoud:
Bert Keizer · Alles wordt niets
donderdag 12 oktober 2006
Bert Keizer · Koud liggen
maandag 28 februari 2005
Bert Keizer · Refrein is Hein
donderdag 28 april 2005
Bert Keizer · Tijdelijk feest
maandag 28 februari 2005
Bert Keizer · Alles wordt niets
donderdag 12 oktober 2006
Bert Keizer · Koud liggen
maandag 28 februari 2005
Bert Keizer · Refrein is Hein
donderdag 28 april 2005
Bert Keizer · Tijdelijk feest
maandag 28 februari 2005
donderdag 12 oktober 2006
Vind ik Bert Keizer de beste Nederlandse schrijver van het moment? Het is een wat belachelijke vraag, maar wel éen die verduidelijken kan wat ik goed schrijven vind. En dat levert misschien nuttige kennis op. Op m’n andere weblog ga ik uitgebreid in op de mogelijke antwoorden.

Dit blijft een boeklog tenslotte. De besprekingen hier hebben zo hun eigen bandbreedte om iets over iemands schrijven te zeggen.
Zo is de belangrijkste vraag altijd bij een bundel als deze of de stukken daarin winnen of verliezen door de verzameling. En dan moet meteen gezegd worden dat de columns van Keizer in dit boek elkaar enorm verrijken.
Wel was het moeilijk om er meer dan een paar op een dag te lezen. Keizer schrijft sterk gecondenseerd, en dan is er natuurlijk altijd nog de lading van dat ene onderwerp waarover hij het vrij vaak heeft. Wat leven is. Keizer werkt als arts in een verpleeghuis. Daar gaat regelmatig een bewoner dood, al dan niet met enige hulp van buiten. Niet dat Bert Keizer daar niet met distantie, en regelmatig zelfs humor, over schrijven kan. Maar al te snel lezen, kan haast als oneerbiedig voelen.
Afgezien daarvan, de schrijver haalt ook voldoende wijsheid van anderen aan, over onderwerpen als de geneeskunde, om niet vaak ook denkpauzes op te roepen. Zodat er even afstand tot het geschrevene kan worden genomen.
Vreemd genoeg vond ik de langere stukken achterin veel wisselender van kwaliteit dan de opgenomen columns. Blij was ik met het essay ‘Filosofie van de geneeskunde, een aanzet’. Maar de rest zei me minder. Het was haast of die vorm van die krantecolumn, of de verwachtingen die het lezerspubliek van bijvoorbeeld Trouw over hem koesteren, Keizer tot grotere prestaties dwongen dan hem in alle vrijheid mogelijk was.
in: aanbevolen 2006, a-z, essays, filosofie, bundels, cultuur
[+] zie de gerelateerde titels
maandag 28 februari 2005

Toen dit boekje verscheen in 2003, als essay voor de Boekenweek die de dood als thema had of zoiets, kwam ik er niet goed doorheen. Daarom was dit een tweede poging, in de slipstream van Keizer’s geslaagde roman en de goodwill die daarmee ontstond.
Ik zie nu dat dit niet uitmaakt. Er staat eenvoudigweg niets in dit boekje wat beklijft. Dat ligt vanzelfsprekend aan mij. Maar ik las enkel pogingen om een essay te beginnen vanuit verschillende invalshoeken, niet de doorwrochte of de inzicht verruimende beschouwing zelve.
in: boekenweekboeken, a-z, biologie, filosofie, cultuur
[+] zie de gerelateerde titels
donderdag 28 april 2005
Hoewel ik dit boek eerder gelezen had, en mijn exemplaar achterin uitpuilt met krantenknipsels van en over de schrijver, was me helemaal ontschoten dat het een roman is. Merkwaardig genoeg had ik dus wel de inhoud van Keizer’s betoog in de kern onthouden, maar niet de vorm.

Fictie kan trouwens misschien ook wel beter waarheden vertellen, dan monografieën die voor de helft uit voetnoten bestaan. Als het ergens schuurt, kan in een roman voelbaar worden gemaakt hoe het daardoor schrijnt.
De hoofdpersoon van dit boek is als arts aan het minstbedeelde kant van de gezondheidszorg terecht gekomen, in een verpleeghuis. Alles draait in de geneeskunde om diagnostiek, genezing en zorg lijken er nauwelijks toe te doen. Miljarden worden er weggesmeten aan kankeronderzoek dat nooit iets oplevert. Ondertussen kunnen de mensjes in de verpleeghuizen niet eens een eigen kamer krijgen in hun ellende. Daar zit duidelijk iets scheef.
Er gaan in Het refrein is Hein tal van mensen dood, al dan niet geholpen door de hoofdpersoon. Euthanasie is ook bijna de enige actieve genezing die de verpleeghuisartsen kunnen bieden aan het type patiënten die ze binnen krijgen. Verder is het zien de pijn en het lijden draaglijk te houden.
Ondertussen houden de doktoren zich door een professionele distantie overeind, vaak gevoed door galgenhumor. Toch worden ook zij weleens emotioneel, al mag dat dan hoogstens twee keer per jaar.
Keizer heeft met Het refrein is Hein een even wreed als prachtig boek geschreven. Nog even afgezien van de euthanasie-kwestie als onderwerp, is het erg bijzonder dat in de Nederlandse literatuur eens professionals aan het woord komen die realistisch praten over de valse pretenties in hun métier.
in: romans, a-z, aanbevolen 2005, fictie nederlandstalig
[+] zie de gerelateerde titels
maandag 28 februari 2005
Ze krijgen elkaar aan het eind van dit boek, net als in iedere een beetje zwijmelende doktersroman. En dat is leuk. Het gebeurde nog niet eerder in wat ik las dit jaar. Al was een liefdesgeschiedenis ook wel nodig als balans tegen het cynisme in het boek.

En zou ik een recensie voor een groot publiek moeten schrijven, was het ook misschien wel een aardig idee om verontwaardigd te gaan opsommen waarin deze doktersroman afwijkt van alle genreclichés. Zo gaan er erg veel patiënten dood in het boek, en deinen de verpleegstertjes misschien wel geil voorbij, maar krijgen ze nooit iets met de dokters. Nee, de hoofdpersoon in dit boek krijgt iets met de vrouw van een collega, oe schande.
Maar goed, de artsen in doktersromannetjes zijn ook nooit zo onzeker over hun capaciteiten als de hoofdpersoon in dit boek. En al evenmin zijn die zo belezen in de literatuur en filosofie. Herken het citaat was voor mij een aardige extra sport tijdens het lezen.
Dit boek verhaalt van de wederwaardigheden van een onervaren arts die daktari gaat spelen in een Keniaas ziekenhuis ver van alles weg. Een plaats weer de Keniaanse artsen zelf niet naar toe willen, zo beseft de hoofdpersoon pas als hij weer naar Nederland vertrekt. En daarmee gaat Tijdelijk feest over de verschillen tussen Afrika en Europa, de verstikkende werking van zending, of de zinloze pretenties van ontwikkelingshulp. Kernzin uit het boek, van de wijze non Jane:
You can help someone with the washing up, but you cannot help a people or a nation with its development.
Het boek gaat ook over de goddelijke kwaliteiten die doktoren zichzelf ineens kunnen toedichten in hun werk om de dood te verslaan. De extreme ziektebeelden die in het Afrikaanse ziekenhuis dagelijks langskomen, kent de gemiddeld arts in Nederland alleen uit zijn leerboeken. Een dokter betekent daardoor iets. Daar slaat ‘Tijdelijk feest’ uit de titel waarschijnlijk op; geneeskunde in een ontwikkelingsland is iets anders dan aanhoren wat zich aan klachten heeft verzameld op maandagochtend in de wachtkamer bij de huisarts.
Maar wat betekent dit? Zowel voor het werk in Nederland, als wat er als eenling in Afrika mogelijk is.
‘Tijdelijk feest’ kan ook inhouden dat ze elkaar misschien wel krijgen in dit boek, maar dat wittebroodsweken niet eeuwig blijven duren. Iets dat in de traditionele doktersroman altijd ontkend wordt. De hoofdpersoon krijgt ook een baan aan het slot, in een verpleeghuis.
Allebeide betekenissen dan maar?
in: romans, a-z, fictie nederlandstalig
[+] zie de gerelateerde titels
© 2005-2008 boeklog | aanbevolen | 1076 titels, gelezen sinds 1.i.2005




