Titels opgenomen onder het label kennis:

‘Little Book of Comforts and Gripes’

‘Little Book of Comforts and Gripes’
Hans Koning

Hans Koning [1921 – 2007] interesseerde me ooit genoeg om al zijn in het Nederlands gepubliceerde werk te willen verzamelen. Dit was ruim voor de handel op internet ontstond, en het ook mogelijk werd de oorspronkelijk Engelstalige boeken te kopen. Koning, ... lees verder »
10.000 Year Explosion

10.000 Year Explosion
Gregory Cochran & Henry Harpending

Stephen Jay Gould zei ooit, in een onbewaakt ogenblik waarschijnlijk, dat de mens biologisch gezien de laatste 40.000 à 50.000 jaar niet meer veranderd is. En hij was lang de enige niet die zo over de menselijke evolutie denkt. Menig ... lees verder »
95 Theses on Politics, Culture, and Method

95 Theses on Politics, Culture, and Method
Anne Norton

Is er iets erger dan de ooit modieuze betogen van Franse denkers? Jawel, erger nog is de kruiperige uitleg van ooit gehypete theorieën door anderen. Hele universiteiten houden zich ermee bezig, en tonen daarbij een naar sektarisch gedrag. Zo ... lees verder »
Age of Capital

Age of Capital
Eric Hobsbawm

Hobsbawm schreef ooit een korte geschiedenis van de twintigste eeuw, met de titel The Age of Extremes. En dit boek moest ik altijd nog eens lezen. Alleen bleek me, toen ik zo ver kwam, dat het éen titel uit een ... lees verder »
All Life Is Problem Solving

All Life Is Problem Solving
Karl Popper

Een nadeel aan boeklog is dat het op 1 januari 2005 begon, en dit betrekkelijk laat was in mijn lezende leven. Aan canon is voor die tijd al veel gepasseerd. En hoewel het ware lezen voor mij uit herlezen bestaat, ... lees verder »
Alledaagse wetenschap

Alledaagse wetenschap
Karel Knip

Iedere zaterdag weer bewaar ik de column van Karel Knip in het wetenschapskatern van NRC Handelsblad voor het laatst. Hem lezen, is de krant met een goed gevoel kunnen wegleggen. Weinig is zo aanstekelijk dan een nieuwsgierig verhaal te lezen ... lees verder »
Almost Like a Whale

Almost Like a Whale
Steve Jones

Weinig boeken uit de literaire canon hebben me zo veel plezier gegeven als het lezen van klassiekers uit de wetenschap me bracht. Er is een groot verschil tussen kunst en kennis. Klassieke verhalen kunnen op elk moment in de geschiedenis ... lees verder »
Andere Linkerkant

Andere Linkerkant
Tijs Goldschmidt

Stephen Jay Gould hield eens een lezing, en die werkte hij uit tot een boek van 274 paginas; ontevreden met de mogelijkheden die de lezing hem boden. Bioloog Tijs Goldschmidt hield in 2003 de Stephen Jay Gould-lezing in Leiden, en ... lees verder »
Arnon Grunberg leest Karel van het Reve

Arnon Grunberg leest Karel van het Reve
Karel van het Reve

Er is herlezen en herlezen. Maar misschien heb ik nu eindelijk ontdekt waar het verschil hem in zit voor mij. Hoe meer ik van een tekst heb opgestoken, des te minder het lukt die nog eens te bekijken. Maar heb ... lees verder »
Art Instinct

Art Instinct
Denis Dutton

Filosofie is altijd een wetenschap zonder bewijsmogelijkheden geweest. En toch heeft dit geen filosoof ooit weerhouden om uitspraken te doen over de werkelijkheid. Spannend wordt het daarom als een filosoof zich bedient van wel verifieerbare kennis en feiten. Ik vind ... lees verder »
Art of Looking Sideways

Art of Looking Sideways
Alan Fletcher

Rijkere boeken dan deze zijn er niet. Of hoogstens alleen voor de mensen die maar éen boek boven alles verheffen, door het heilig te verklaren. Maar The art of looking sideways is nu juist geen bijbel, omdat Alan Fletcher nimmer ... lees verder »
Avondrood der magiërs

Avondrood der magiërs
Rudy Kousbroek

Kousbroek schrijft altijd over cultuur en subcultuurtjes, maar op het moment doet hij dat slimmer dan in dit boek. Tegenwoordig blikt hij terug om aan de hand van het verleden aan te tonen wat er mist in het heden. In ... lees verder »
Bad Science

Bad Science
Ben Goldacre

Domheid is alom aanwezig. En misschien was dit altijd al zo. Maar er waren niet altijd media, die totaal onkritisch allerlei onzinnige claims doorbrieven van types die allereerst iets te verkopen hebben ter eigen gewin. De kranten staan vol met ... lees verder »
Before the Dawn

Before the Dawn
Nicholas Wade

Geschiedschrijving is geen wetenschap, maar gebruikt wel degelijk wetenschappelijke methoden. En mijn interesse is altijd groot voor wat de toepassing van nieuwe technologieën aan kennis oplevert. Zo kan er tegenwoordig via genetisch onderzoek gekeken worden hoe de mens zich in ... lees verder »
Black Swan

Black Swan
Nassim Nicholas Taleb

Na een week met dit boek te hebben omgepakt, zijn mijn conclusies erover wat gemengd. Ja, ik vind het in sommige opzichten een meesterwerk, dat iedereen gelezen moet hebben om meer van onze cultuur te begrijpen. Maar komt dit nu ... lees verder »
Blijven kijken

Blijven kijken
Abram de Swaan

Mijn plannetje om tien boeken van Abram de Swaan te lezen, is bijna uitgevoerd. En soortgelijke initiatieven zal ik in de toekomst zeker vaker nemen. Al zie ik nu ook dat er problemen kunnen ontstaan om binnen korte tijd een ... lees verder »
Blind Watchmaker

Blind Watchmaker
Richard Dawkins

Non-fictie heeft voor mij twee mogelijke nadelen; vooropgesteld dat de auteur zijn ambacht tenminste beheerst. De stand van de wetenschap, of de techniek, kan een boek opvallend snel laten verouderen. En ook komt het voor dat ik nauwelijks iets lees ... lees verder »
Blink

Blink
Malcolm Gladwell

Blink kwam met een aardig Droste effect. Wat het me leerde, was al tijdens het lezen direct toepasbaar op de inhoud. Malcolm Gladwell begint dit boek door te illustreren dat er momenten zijn waarin wij onmiddellijk zeker weten, zonder bewust over ... lees verder »
Bloedsomloop van de samenleving

Bloedsomloop van de samenleving
E.J. van Asselt, G.J. Buijs en M. ten Hooven

Politiek en wetenschap gaan nogal vaak samen. In die zin is een pamflet als dit over vertrouwen, van het wetenschappelijk instituut van het CDA, in principe haast te prefereren boven werk van onderzoekers die zich wel neutraal wanen. Dat deze ... lees verder »
Book of General Ignorance

Book of General Ignorance
John Lloyd & John Mitchinson

Hoe meer ik weet, hoe groter mijn besef is dat ik niets weet. Daarom bestaat er bij mij grote weerzin tegen mensen die ontstellend zeker van hun zaak zijn. Al helemaal als hun kennis op niets is gebaseerd dan een ... lees verder »
Broeder Ezel

Broeder Ezel
A.J. Dunning

Er is iets heel dubbels aan het beroep van medicus. En dat komt door het gegeven dat artsen al een stevige status hadden verworven als professionals, voor ze iets konden. Daardoor vallen doktoren nu niet rechtstreeks onder het strafrecht, maar ... lees verder »
Complexiteit

Complexiteit
Jean-Paul Delahaye

Sommige boeken leveren andere informatie op dan de bedoeling was, voorafgaand aan het lezen. Het belangrijkste dat ik van Complexiteit meeneem, is dat Veen Tijdschriften dus een Wetenschappelijke bibliotheek uitgeeft. En hoewel dit deel 95 uit deze serie is, was ... lees verder »
Confessions of an Economic Hit Man

Confessions of an Economic Hit Man
John Perkins

Een favoriet boek van nogal wat complotdenkers en samenzweringsdevoten is dit. Opvallend genoeg. Merkwaardig genoeg. Want het was een heel ander boek dan ik daardoor verwacht had. Amerikaanser vooral. Op een mij niet heel aangename manier. Genant Amerikaans, zoals een ... lees verder »
Control of Nature

Control of Nature
John McPhee

Voor de vaste volgers van boeklog wordt het saai. Ik las weer eens een boek van John McPhee, en vind het opnieuw nodig dit bij iedereen aan te bevelen. Al denk ik ook dat niet alleen het lezen van dit ... lees verder »
Coral

Coral
Steve Jones

Het is het Darwin-jaar in 2009. Charles Darwin werd geboren op 12 februari 1809. En hoewel ik dacht het meeste wel te weten over het ideeëngoed van deze geleerde, verraste Steve Jones me toch, in dit boek. Het eerste wat ... lees verder »
Dark Hero of the Information Age

Dark Hero of the Information Age
Flo Conway & Jim Siegelman

Vlot geschreven biografie van een curieuze Amerikaanse wetenschapper, die ik in éen zitting uitlas. Maar wel een boek met een merkwaardig gebrek. De auteurs hebben de wiskundige kennis niet, noch het wetenschapshistorische overzicht om de ideeën van Norbert Wiener in ... lees verder »
Darwins hofvijver

Darwins hofvijver
Tijs Goldschmidt

Om meerdere redenen vind ik dit een heel goed boek, behalve dan dat de verteller me soms wat merkwaardig wazig als personage in zijn eigen verhaal ronddwaalt. Maar omdat Goldschmidt terloops meldt dat hij tijdens zijn verblijf in Tanzania getroffen ... lees verder »
Decoding the Universe

Decoding the Universe
Charles Seife

Alles wat het boek Complexiteit eerder deze week niet was, bracht deze uitgave wel. Decoding the Universe is een elegant betoog over ingewikkelde materie. Maar er stond geen zin in die onbegrijpelijk was. Wat niet zegt dat ik gehele inhoud ... lees verder »
Deltoid Pumpkin Seed

Deltoid Pumpkin Seed
John McPhee

Uitleggen waarom dit een bijna perfect boek is, zal waarschijnlijk terloops ook veel zeggen over wat me ergert bij andere schrijvers dan McPhee. Allereerst heeft The Deltoid Pumpkin Seed een geweldig uitgangspunt. Een groep mannen probeert iets nieuws te maken. In ... lees verder »
Design of Everyday Things

Design of Everyday Things
Donald A. Norman

Dit boek besprak ik hier eerder, maar dan in de Nederlandse versie uit 1990. En die kan ik nog altijd iedereen aanbevelen. Er waren verschillende redenen om toch ook deze Engelstalige editie te willen lezen. Allereerst omdat ermee geadverteerd werd dat ... lees verder »
Deskundologie

Deskundologie
Matthijs van Boxsel

Van Boxsel's idee om een Encyclopedie van de domheid op te willen stellen, is prachtig. Maar het is de intentie die ik daarmee prijs en niet het resultaat. De drie tot nu toe verschenen delen zijn mij te duur ... lees verder »
Devil’s Chaplain

Devil’s Chaplain
Richard Dawkins

Een essaybundel met heel verschillende thema's is A Devil's Chaplain. En daarmee een wat merkwaardig boek. Voor een groot deel is dit boek te zien als een voorafschaduwing van het antireligieuze traktaat The God Delusion. Dawkins heeft enkele essays opgenomen waaruit ... lees verder »
Dictatuur van het design

Dictatuur van het design
Donald Norman

Er is veel te prijzen aan dit boek, maar het meest nog wel de toon. Steeds als de auteur van een alledaags voorwerp uitlegt waarom het te onhandig in gebruik is, volgt daar een fijne slotconclusie op. Mooi ontwerp, staat ... lees verder »
Dictionary of Mind, Matter & Morals

Dictionary of Mind, Matter & Morals
Bertrand Russell

Het is normaal wat raar om een woordenboek van kaft tot kaft te lezen. Maar in dit geval kon dat heel goed. Zij het dat ik er bijna een half jaar mee bezig ben geweest. Russell's Dictionary of Mind, Matter ... lees verder »
Digitaal

Digitaal
H.J.A. Hofland

Er staat een URL in dit boekje, met een verwijzing naar waar de tekst elektronisch te vinden is. Vanzelfsprekend werkt die verwijzing niet meer. Linkrot slaat doorgaans al na een paar maanden toe. Laat staan na vijftien jaar. Maar nu ... lees verder »
Disturbing the Universe

Disturbing the Universe
Freeman Dyson

Weer eens had ik een ernstig gevoel van déjà lu. Ik herinner me dat Freeman Dyson ooit door Wim Kayzer geïnterviewd is, voor diens TV-programma Een schitterend ongeluk, uit 1993. Maar het lijkt me sterk dat passages uit die gesprekken ... lees verder »
Don’t You Have Time to Think?

Don’t You Have Time to Think?
Richard P. Feynman

Ik bezit een bescheiden plankje vol met boeken van de natuurkundige Richard P. Feynman [1918 – 1988]. Maar merkwaardig daaraan is dat hij vrijwel geen pagina daarvan zelf geschreven heeft. Zijn autobiografische schetsen werden grotendeels gebaseerd op bandopnamen, van gesprekken. ... lees verder »
Donderslagen op muziek

Donderslagen op muziek
Georg Christoph Lichtenberg

Gemeten naar de Duitstalige boeken in mijn kasten lees ik in die taal vooral chagrijnen. Misschien omdat een stekelige opmerking in het Duits nog net even iets venijniger klinkt. Humor zoek ik dan vooral weer bij Engelstalige schrijvers. Merkwaardig zijn ... lees verder »
Doorkruiste verwachtingen

Doorkruiste verwachtingen
J.P. Guépin

Toen Jean Pieter Guépin overleed vorig jaar moest ik bekennen nauwelijks iets van hem gelezen te hebben. Nu ja, het strijdschrift Weg met de bohème staat bij mij in de kast. En verder herinner ik betogen van hem over het ... lees verder »
Doorsneedenken

Doorsneedenken
Curtis White

Engelstalige literatuur zal ik niet gauw meer in het Nederlandse lezen. Maar bij zakelijke teksten, waar het meer gaat om wat er staat dan hoe dit gezegd wordt, kan ook een vertaling volstaan. Zo dacht ik altijd. Met als extra ... lees verder »
Drunkard’s Walk

Drunkard’s Walk
Leonard Mlodinov

Een boek als dit confronteert me hard met een probleem in mijn leesvoorkeuren. The Drunkards Walk biedt te zeer slechts een inleiding in het onderwerp willekeurigheid om mij in zijn geheel te kunnen boeien. Zo bevat het nogal wat geschiedenis ... lees verder »
Dubieuze zaken

Dubieuze zaken
H.F.M. Crombag ea

Het is een belangrijke categorie, de boeken die me helpen mijn leven te veranderen. Maar het aantal boeken met zo veel invloed blijft gering. Al was dit er toch zo éen. Deze bespreking zal daarom minder over de inhoud gaan, ... lees verder »
Eekhoornformule

Eekhoornformule
Vincent Icke

Dit is een prachtig boekje. Ik heb er maar éen ding op aan te merken, maar dat komt omdat het opgenomen materiaal niet in een geut geschreven is. Het grootste deel bestaat namelijk uit columns die tussen 1995 en 2000 ... lees verder »
Free to Be Human

Free to Be Human
David Edwards

Zou ik een lijst opstellen met tips voor intellectuele zelfverdediging, dan staat bovenaan: neem het toch vooral niet te serieus allemaal. Humor blijft het beste wapen. Al staat daar wel maat op. Enig relativeringsvermogen is het beste; want hierin overdrijven ... lees verder »
Freedom evolves

Freedom evolves
Daniel C. Dennett

Er is iets met de boeken van Daniel Dennett dat me altijd weer laat worstelen. En dat ligt niet aan de onderwerpen die hij behandelt. Dat ligt zelfs niet aan zijn schrijfstijl, want die is helder. Over het algemeen. Nee, ... lees verder »
Gevangen in de tijd

Gevangen in de tijd
J.A.A. van Doorn

Monografieën zijn doorgaans geen boeken die veel bij mij wakker roepen. Monografieën lees ik om geïnformeerd te worden. Maar met dit boek lag dat anders. De socioloog Van Doorn toont zich er meer in dan de schrijver van ideeën alleen ... lees verder »
God is gek

God is gek
Kluun

November is een maand van niks, wat mij betreft. Een duistere herfstmaand die meteen afgeschaft mag worden. Onderdeel van een wat slaperige periode in het jaar, waarin de dagen zo op elkaar lijken omdat de lamp bij alles op moet. November ... lees verder »
Grenzeloos nieuwsgierig

Grenzeloos nieuwsgierig

Een liber amicorum als dit boek is nog net niet als het fotoalbum van een willekeurige bruiloft. Maar een buitenstaander moet toch aardig geïnformeerd zijn, wil zo'n werk zijn waarde helemaal tonen. Zo ik iets over Abram de Swaan weet, is ... lees verder »
Heimweefabriek

Heimweefabriek
Douwe Draaisma

Voor sommige boeken ben ik inmiddels te oud. Romans genoeg die je wel als tiener moet lezen, willen die impact hebben. Douwe Draaisma, de hoogleraar in de geschiedenis van de psychologie, lukte het om een bundel met artikelen te schrijven ... lees verder »
How to Lie With Statistics

How to Lie With Statistics
Darrel Huff

How to Lie With Statistics was weer eens zo’n klassieke tekst die ik eerder lezen wilde om te zien hoe de auteur zijn betoog had opgesteld, dan om wat hij precies te melden had. Ik heb onder meer zelf gepubliceerd ... lees verder »
In Suspect Terrain

In Suspect Terrain
John McPhee

Nederland is wat de naam zegt. Laagland. Een oneindig laagland. Slib van een rivierdelta. Restjes van elders dus. Geologisch gezien vrijwel oninteressant. Op de schaarse uitzonderingen na, waar gletsjers heel vroeger het landschap hebben gevormd. Ik vraag me af of geologie ... lees verder »
Kennis in een notendop

Kennis in een notendop
Dap Hartmann

Geen boek is dit, maar een essay. En dan ook nog eentje dat er naartoe redeneert welk een leuke reeks boekjes uitgeverij Bert Bakker wel niet uitbrengt over van alles. Ook al merkwaardig is hoe ik er aan kwam trouwens. Ik ... lees verder »
Kennis-vragen in de polder

Kennis-vragen in de polder

Sommige dingen spreken voor mij als wetenschapshistoricus voor zich. Dingen als dat kennis zelden waardenvrij wordt gebruikt, om maar iets te noemen. Dat maakt het bijna grappig om een bundel essays als deze te lezen waarin wetenschappers uit andere disciplines ... lees verder »
Kennismachine

Kennismachine
Jan Jacobs

Sommige onderwerpen zakken weg in de belangstelling na jaren. Om daarin ook nooit weer terug te keren. Zoals voor mij dat hele thema kunstmatige intelligentie. Dit is een bundel krantecolumns van twintig jaar geleden, en dat was toevallig de tijd toen ... lees verder »
Knowledge Web

Knowledge Web
James Burke

James Burke is een Britse historicus, bekend van radio en televisie. Maar wel bekend in andere landen dan waar ik woon. Het verklaart onder meer de foto van een niet vreselijk aantrekkelijke man op de omslag. Die is wervender dan ... lees verder »
Korte geschiedenis van de Nederlandse taal

Korte geschiedenis van de Nederlandse taal
Joop van der Horst en Fred Marschall

Mooi aan geschiedenisboeken, hoe beknopt ook van opzet, is dat er altijd zaken instaan die ik nog niet wist. Dus zelfs al waren me de grote lijnen wel bekend van onze taalgeschiedenis, Van der Horst en Marschall boden genoeg nieuwe ... lees verder »
Language of the Genes

Language of the Genes
Steve Jones

Steve Jones is een van de weinige auteurs van populair-wetenschappelijke boeken die ik meer lees om hoe hij het zegt, dan om wat hij te melden heeft. Al moet ik nu ook niet net doen meer kennis van genetica te ... lees verder »
Letters to a Young Mathematician

Letters to a Young Mathematician
Ian Stewart

Onder alle studierichtingen die ik heb geprobeerd, was ook een jaar wiskunde. Niet dat ik grote ambities in die richting had. De keuze was eerder bedoeld als check. Ik heb altijd gedacht dat talent voor wiskunde vooral een talent tot ... lees verder »
Medische geheimen

Medische geheimen
Karin Spaink

Nooit haal ik op mijn weblogs eigen werk aan dat al eens elders verscheen. Wat hierna volgt, is een uitzondering. Al gaat het dan maar om een nieuwsberichtje dat ik tussendoor even schrijven moest, op 19 augustus 1999. En een ... lees verder »
Mens als huisdier

Mens als huisdier
J. van Heerden

Merkwaardig aan dit boek was dat ik het al grotendeels meende te kennen. Toch was ik er zeker van het nooit eerder gelezen te hebben. Maar Een mens als huisdier blijkt later nog eens opnieuw te zijn uitgegeven. Het komt ... lees verder »
Mens als metafoor

Mens als metafoor
Pieter Vroon en Douwe Draaisma

De mooiste boeken staan soms al lang in de kast. Ik zag dat dit boek opnieuw is uitgegeven. Vroeg me af waarom, omdat het toch al vijfentwintig jaar oud is. Las, en kon de uitgever niets anders dan een groot ... lees verder »
Mensenmaatschappij

Mensenmaatschappij
Abram de Swaan

Eenmaal afgestudeerd ligt het niet voor de hand nog eens een boek te lezen dat als inleiding kan dienen op je vakgebied. Dit gebeurt eigenlijk nooit. Alsof in zulke boeken niets kan staan dat nog eens verrassende inzichten brengt. Nu ben ... lees verder »
Mirrors

Mirrors
Eduardo Galeano

Ik heb veel van Galeano gelezen; misschien wel alles dat van hem in het Nederlands vertaald werd. En dit was alleen al omdat hij me telkens blijft verrassen. Hoor Galeano het verhaal voorlezen bij de illustratie op het kaft : 2.20 ... lees verder »
Moderniteit en overheidsbeleid

Moderniteit en overheidsbeleid
Maarten Arentsen en Willem Trommel ed.

Boeken zijn op verschillende manieren te lezen. De meest gebruikelijke is om je geheel over te geven aan de auteur, en erop te vertrouwen dat die je op aangename wijze van kaft tot kaft zal leiden. Ik kan dat maar ... lees verder »
Morosofie

Morosofie
Matthijs van Boxsel

Van de drie delen Encyclopedie van de domheid draagt deze aflevering de titel encyclopedie het meest terecht. Van Boxsel biedt namelijk in de laatste helft een ruim overzicht van de vele Belgen en Nederlanders die er een interessant waanidee op ... lees verder »
Mother Tongue

Mother Tongue
Bill Bryson

Het is weinigen gegeven mij te laten lachen om kale wetenschappelijke feitjes. Bill Bryson lukt dat wel. Daarom durf ik het ook rustig aan om een boek van hem te lezen over de Engelse taal, terwijl me daarin ongetwijfeld vele ... lees verder »
Nature Via Nurture

Nature Via Nurture
Matt Ridley

De vraag is klassiek. En het debat daarover was altijd hevig. Maar worden iemands eigenschappen nu vooral bepaald door zijn aanleg (nature), of door zijn opvoeding (nurture)? Het antwoord op deze vraag kan veelbetekenend zijn. Kijk maar naar eens het ... lees verder »
Nature’s Numbers

Nature’s Numbers
Ian Stewart

Nog prettiger dan hier een stukje te schrijven dat loopt van het begin tot aan het eind, kan het zijn om weer eens een som te maken. Gewoon een staartdeling die fijn op nul eindigt, of zoiets onnozels. Merkwaardig toch ... lees verder »
Niemand kan denken

Niemand kan denken
Peter Bügel

Ooit had Het Parool prachtige wetenschapsbijlagen. Hans van Maanen was er nog redacteur, Peter Bügel columnist. En het ging vrijwel iedere week prettig hard tegen het al te gemakzuchtige denken over wetenschap en de slechte journalistiek die daarvan het gevolg ... lees verder »
Nieuwe geest van de keizer

Nieuwe geest van de keizer
Roger Penrose

Eén van de meest onzindelijke gedachten van het moment vind ik die van de technische singulariteit. Er komt een tijd, zo willen de profeten van dit idee, dat de machines die wij bouwen intelligenter zijn dan wij. O ja? En ... lees verder »
Nooit meer sjoemelen

Nooit meer sjoemelen
Rob Fijlstra & Harry Wullings

Om een of andere reden wordt er nogal vaak naar dit boeklog gelinkt vanaf websites met cursussen voor managers. Ik begrijp niet helemaal waarom. Bovendien krijg ik er een beetje een vieze smaak van in mijn mond. Het is niet ... lees verder »
Nut van vrome leugens

Nut van vrome leugens
Arthur Schopenhauer

Een bescheiden bloemlezinkje van vertaalde stukken over religie uit Schopenhauer's boeken bleek interessanter dan vele atheïstische traktaten eerder hier geboeklogd. En waar ligt dit dan aan? Voor een groot deel is dat stijl. Schopenhauer kon een prikkelende zin schrijven, zelfs al ... lees verder »
Ogen van de ander

Ogen van de ander
Christien Brinkgreve

Niets merkwaardiger dan om een boek te lezen waarin de auteur zich verdiept in wat mij al decennia boeit. Zo'n werk is nauwelijks neutraal te bekijken. Alleen al omdat de schrijver gedaan heeft wat ik al die tijd heb nagelaten. ... lees verder »
Onderwijs op de divan

Onderwijs op de divan
Leo Prick

Prick schrijft wekelijks in de krant NRC-Handelsblad columns over onderwijs. In zijn dagelijkse bestaan is hij zelf arbeids- en organisatiepsycholoog. Voor dit boekje gebruikt hij de inzichten uit dat werk om eens een diagnose te geven van de patiënt onderwijs. ... lees verder »
Ontregelde geesten

Ontregelde geesten
Douwe Draaisma

Het is tóch anders. Zo luidt het balsturige motto van mijn andere weblog niet voor niets. Ademloze bewondering bewaar ik alleen voor de kunsten. Alles wat wetenschappers doen, of de mensen die zich professionals wanen, dient kritisch benaderd te worden. ... lees verder »
Operation Manual for Spaceship Earth

Operation Manual for Spaceship Earth
R. Buckminster Fuller

Er is een heel beeldscherm te vullen met bezigheden van Richard Buckminster Fuller [1895-1983] die nuttig hebben uitgepakt. Schrijver was hij, dichter, uitvinder, ontwerper. Visionair. En in bijna alles interessant. In de jaren zestig schreef hij dit boekje. Dat was ... lees verder »
Over zin en onzin in filosofie, religie en wetenschap

Over zin en onzin in filosofie, religie en wetenschap
Frits Staal

Ik had goede herinneringen aan dit boek. Maar die bleken meer met mijzelf te maken te hebben dan iets anders. Het was ook al een tijd geleden dat ik deze bundel essays van Frits Staal heb gelezen. Dat moet in ... lees verder »
Passie en precisie

Passie en precisie
Vincent Icke

Stel dat ik deze bundel vorig jaar gelezen had, in plaats van Icke's boek De Eekhoornformule. Geen enkele twijfel dat ik dan een even enthousiast besprekinkje geschreven had als over die titel toen. De inhoud had haast woordelijk dezelfde kunnen ... lees verder »
Pleidooi voor de geschiedenis of geschiedenis als ambacht

Pleidooi voor de geschiedenis of geschiedenis als ambacht
Marc Bloch

Twee redenen waren er om dit boek te lezen. Het werd genoemd in een lijst van invloedrijkste titels, en ik was door Collingwood's werk beïnvloed om nog eens na te denken over wat ik in de geschiedenis zoek. Kwam daar nog ... lees verder »
Principe van nieuwsgierigheid

Principe van nieuwsgierigheid
D. Hillenius

De grootste schatten staan dikwijls al jaren in de kast, zonder dat ik er zelfs maar naar omkijk. Ik had deze bundel van Hillenius overgeslagen bij het herlezen van zijn werk eerder dit jaar, omdat ik meende dat me alles ... lees verder »
Proust and the Squid

Proust and the Squid
Maryanne Wolf

Een boek als dit is niet zo maar in een Nederlandse bibliotheek voorhanden, dus schaf ik het aan. Met als reden dat het hopelijk antwoorden biedt op vragen, die ik gedeeltelijk al eens formuleerde toen boeklog begon. Waarom heet bij anderen ... lees verder »
Pruik van paardenhaar & over het lezen van een boek

Pruik van paardenhaar & over het lezen van een boek
M. Februari & Marjolijn Drenth

De dissertatie is nogal in status gedaald hier de afgelopen decennia. Dit komt mede door bezuinigingen van enkele CDA-kabinetten in de jaren tachtig. Kregen potentiële onderzoekers voorheen nog gewoon een aanstelling aan de universiteit, vanaf toen werd hun status een ... lees verder »
Quirkology

Quirkology
Richard Wiseman

Achterin vat psycholoog Richard Wiseman de inhoud van Quirkology samen in tien leuke weetjes, waardoor geen gesprek aan tafel voortaan meer saai hoeft te zijn. Daaronder is het tidbit als dat vrouwen domweg niet herkennen welke contactadvertenties de andere sexe ... lees verder »
Reckoning With Risk

Reckoning With Risk
Gerd Gigerenzer

Een boek kan dus ook gewoon zo belangrijk zijn dat ik het iedereen dringend aanbeveel om te lezen, zonder dat het per se als boek nu zo geslaagd is. Reckoning with Risk biedt ons namelijk nuttig gereedschap om risico's beter ... lees verder »
Rede en macht

Rede en macht
J.A.A. van Doorn

Prachtig boek, op éen klein maar wezenlijk punt na. Als het Van Doorn te doen was om te definiëren wat interventiewetenschappen kunnen betekenen, dan blijft hij voor mij daarbij hangen in een te theoretisch ideaal. Simpelweg omdat detzelfde kritiek die ... lees verder »
Revolutionaire rijkdom

Revolutionaire rijkdom
Alvin en Heidi Toffler

Ik las eerder boeken van de Tofflers, zie ook hier, maar dit was altijd ruim nadat ze gepubliceerd waren. Daardoor is me bekend dat de auteurs vrij veel recyclen van wat ze eerder hebben geschreven, en ook dat veel van ... lees verder »
Schitterend ongeluk

Schitterend ongeluk
Wim Kayzer (red.)

Ambitie is een mooi ding, zolang anderen daar niet onder hoeven te lijden. En een vraag is voor mij of Wim Kayzer met enkele televisieprogramma's in de jaren negentig niet ambitie toonde van het verkeerde soort; hoe vaak die ... lees verder »
Secret Life of Dust

Secret Life of Dust
Hannah Holmes

De grote waarde van een boek als dit, is dat daarin weer eens grondig wordt aangetoond hoe weinig wij weten, als mensheid. Tegelijk komt zo'n onthulling ook met nare bijverschijnselen. Dit is een nogal eng boek, omdat het wel tal ... lees verder »
Short History of Nearly Everything

Short History of Nearly Everything
Bill Bryson

Dat ik hier persoonlijke leesimpressies plaats, heeft een simpele reden. Professioneel een boekbespreking schrijven, is erg veel werk. Al was het maar om uit te zoeken hoe zo'n boek gezien moet worden binnen iemands oeuvre, of vergeleken met wat er ... lees verder »
Single Helix

Single Helix
Steve Jones

Het is voor u maar goed dat ik pas over boeken schrijf als ze helemaal uit zijn. Aan deze bundel met columns over de wetenschap had ik tijdens het lezen al tientallen postjes kunnen wijden. Uit enthousiasme. Zo goed vind ... lees verder »
Six Not So Easy Pieces

Six Not So Easy Pieces
Richard P. Feynman

Eén van de meest intense intellectuele reizen die ik ooit in mijn leven heb gemaakt, was het bestuderen van The Feynman Lectures on Physics. Dat is een reeks van oorspronkelijk drie boeken, met lessen ooit bedoeld voor beginnende studenten in ... lees verder »
Slapende rechter

Slapende rechter
W.A. Wagenaar, H.Israëls, P.J. van Koppen

Rechters mogen juridisch dan uitmuntend onderlegd zijn, dit betekent alleen niet dat ze ook kunnen denken. Aan dat aspect is namelijk in hun opleiding nooit aandacht besteed. Helaas. Omdat door die onnozelheid onschuldige mensen veroordeeld worden voor misdaden die ze ... lees verder »
Slotsom

Slotsom
Elias Canetti

Babel – Bibel – Bibliotek bracht enige vertwijfeling. Of mevrouw Susanne Engelmann had werkelijk alleen citaten bij Canetti weten te vinden die me niets zeiden, of Canetti was een stuk minder interessant dan gedacht. En dat leek me raar. Daarvoor ... lees verder »
Sociologie en geschiedenis

Sociologie en geschiedenis
Norbert Elias

Er bestaat een Britse uitdrukking die perfect aanduidt wanneer een ervaring genoten is en grotendeels verwerkt. I've eaten that. En een betere frase weet ik zo niet om te beschrijven hoe ik dit boek las. Deze bundel dateert van net voor de ... lees verder »
Steunberen van de samenleving

Steunberen van de samenleving
Kees Schuyt

Deze bundel essays is soms wat vreemd uit evenwicht. Voor de hand ligt om te denken dat dit komt doordat de opgenomen teksten elders al eens gepubliceerd zijn, en daarmee toen ook heel verschillende doelgroepen bediend werden. Er zijn stukken ... lees verder »
Stiff

Stiff
Mary Roach

Mary Roach liet me opnieuw nadenken over de cultuur waarin wij leven. Zo vind ik het ineens nogal merkwaardig hoe miljarden mensen ter ontspanning elke avond op TV bekijken hoe andere mensen worden vermoord. Waarop kloeke polities onvervaard hun best ... lees verder »
Stra

Stra
René ten Bos en Ruud Kaulingfreks

Dit boek leest als de illustratie van een leerweg of theorie die in de tekst zelf niet aan bod komt, merkwaardig genoeg. Het is of van de lezer al een ruime basiskennis verwacht wordt en het gebodene daar verdieping op ... lees verder »
Stuff of Thought

Stuff of Thought
Steven Pinker

Misschien moest ik nog eens een echt stuk schrijven over de boeken van Steven Pinker. Een artikel dat wel de tijd krijgt om te rijpen; waarin meer dan éen gedachte wordt uitgewerkt; in plaats snel een boeklogje te typen dat ... lees verder »
Tipping Point

Tipping Point
Malcolm Gladwell

Fijn boek. Goed geschreven ook. Alleen wist ik het wel op pagina honderd. Wat er verder nog komen zou, leek me op zijn best nog meer uitleg van wat ik al begrepen had. En dit bleek inderdaad zo te zijn. ... lees verder »
Traffic

Traffic
Tom Vanderbilt

Popsci levert vaak heerlijke boeken op. Tot je gaat nadenken over wat de schrijver nu eigenlijk beweert, in diens versimpelde weergave van zo veel verschillende wetenschappelijke inzichten. En dan draagt Vanderbilt toch wel heel opvallende zaken aan. Want, wat zegt hij ... lees verder »
Truth

Truth
Simon Blackburn

Bestaat er zoiets als de absolute waarheid? Of is het misschien slimmer om te aanvaarden dat we beter kunnen werken met deelwaarheden op deelgebieden? Die beide kunnen veranderen bovendien? Voor ik aan dit boek begon, waren mijn ideeën over bovenstaande vragen ... lees verder »
Tussen psychologie en filosofie

Tussen psychologie en filosofie
J. van Heerden

Een van de essays uit deze bundel heet 'Het vreemde in de blik van Jean-Paul Sartre'. Het is later opgenomen in een bundel waarvan het toen ook ineens het titelstuk werd. Ook het essay 'Als het Oedipus-complex nu eens projectie ... lees verder »
Two Cultures

Two Cultures
C.P. Snow

Snow's lezing over de kloof tussen culturen was typisch zo'n oertekst die ik altijd nog eens behoorde te lezen. Ik kende de reputatie. Ik wist van de soms overdreven heftige reacties die de tekst had opgeleverd in de jaren vijftig, ... lees verder »
Ueber die Dummheit

Ueber die Dummheit
Robert Musil

Belangrijkste reden om deze toespraak nog eens te bekijken, is Matthijs van Boxsel. Vaak als diens Encyclopedie van de domheid ter sprake komt, volgt er die verwijzing naar deze tekst van Robert Musil. Daarmee begon diens belangstelling indertijd voor een ... lees verder »
Uit het autowrak gezaagd

Uit het autowrak gezaagd
Jaap van Heerden

Nogal vaak gaat het over psychologie in de nieuwe essaybundel van Jaap van Heerden. Niet dat het vreemd is dat hij zich over zijn werkveld uit. Alleen gaat daarmee iets verloren voor de lezer die zich slechts in heel algemene ... lees verder »
Uren met Henk Broekhuis

Uren met Henk Broekhuis
Karel van het Reve

In Uren met Henk Broekhuis staan veertig ontzenuwingen van idées reçue. Toch ontbreekt in dit boek nu net de platitude waarvan Karel van het Reve's weerlegging het meest direct van invloed is geweest op mij: zijn duidelijke mening over het ... lees verder »
Valse vooruitgang

Valse vooruitgang
Frank van Kolfschoten

Toen Van Kolfschoten de Nederlandse universiteiten benaderde om voorbeelden van fraude, was de oogst opvallend mager. Men achtte het blijkbaar niet net om daarover mededelingen te doen. Ik noem dat opvallend, omdat er bij elke faculteitsborrel en op menig congres genoeg ... lees verder »
Verborgen raderwerk

Verborgen raderwerk
Douwe Draaisma

Draaisma zet in dit boek twee discussies achter elkaar, waarvan de eerste in een impasse vastliep, en de tweede daartoe neigt. Het eerste debat gaat over de vraag of dieren een bewustzijn hebben. Die kwestie werd opgeroepen door Descartes, in ... lees verder »
Vincent plast op de grond

Vincent plast op de grond
W.A. Wagenaar

Een boek als dit dwingt me ook om na te denken waar dit boeklog voor staat. Doe ik aan voorlichting, of telt alleen mijn eigen mening hier? Want, Vincent plast op de grond zal voor menigeen nieuwe, en pijnlijke feiten, ... lees verder »
Viruses, Plagues, & History

Viruses, Plagues, & History
Michael B.A. Oldstone

Helemaal eerlijk was het niet, toen ik schreef nooit meer boeken op de groei te kopen; dingen aan te schaffen in het besef er nu niet aan toe te zijn, maar later misschien ooit wel. Ik schuim nog immer de ... lees verder »
Vreemde eilandbewoner

Vreemde eilandbewoner
D. Hillenius

Mooi aan de boeken van Hillenius vind ik de afwisseling in zijn werk. De vreemde eilandbewoner is weer gewoon een biologieboek. Een monografie is het, waarin uitgelegd wordt hoe evolutie werkt, door te tonen wat er telkens weer in isolement, ... lees verder »
Vuur en beschaving

Vuur en beschaving
J. Goudsblom

Merkwaardig aan dit boek vond ik vooral dat het er pas in 1992 was. Het leek me zo logisch dat iemand ooit weleens de geschiedenis van het omgaan met vuur had opgetekend. Maar blijkbaar was het dat niet. Goudsblom kreeg er ... lees verder »
Waar zijn de intellectuelen?

Waar zijn de intellectuelen?
Frank Furedi

Ongepland las ik in vertaling twee boeken vol cultuurpessimisme vlak na elkaar. Het ene was van Roger Scruton, een erkend conservatief filosoof. Daar boeklogde ik gisteren over. Dit is van de socioloog Furedi, die een links tot zelfs extreem-links verleden ... lees verder »
Welkom in het Koninkrijk

Welkom in het Koninkrijk
Hubert Smeets

Dit boek biedt een somber stemmend verslag van de strijd van een man en een vrouw tegen de Nederlandse bureaucratie. Waarin bestuurders nooit verantwoordelijkheid wensen te nemen uit angst precedenten te scheppen. Waarin logica of gezond verstand er geheel niet ... lees verder »
Wereldeconomie in deze eeuw

Wereldeconomie in deze eeuw
John Kenneth Galbraith

Vaak als een schrijver of denker dood gaat, sta ik voor de keuze daar op mijn weblogs melding van te maken, of niet. Meestal gebeurt dat niet, omdat ik doorgaans weinig interessants te melden heb. En soms blijf ik stil ... lees verder »
Wetenschap

Wetenschap
B.K. Ridley

Van die hele reeks toegankelijke filosofieboekjes had ik deze nog opgespaard. Voor de vakantie. Om het lekker. Omdat ik tijdens mijn scholing toevallig veel over het onderwerp wetenschap en kennis heb moeten nadenken, en denk er iets vanaf te weten. ... lees verder »
Wetenschap is cultuur

Wetenschap is cultuur
Simon Schaffer & Steven Shapin

Zelden heb ik het hier over uitgevers, of over hoe boeken in de markt worden gezet. Laat mij daar nu maar eens daarmee beginnen. Uitgeverij Balans heeft mij, niet voor het eerst, een boek doen toekomen waarvan hele katernen met pagina’s ... lees verder »
Why Don’t Penguins’ Feet Freeze?

Why Don’t Penguins’ Feet Freeze?
New Scientist

Eind 2005 werd een boekje met kennisvragen een onverwachte bestseller in Groot-Brittannië. Dit is de even succesvolle opvolger, en toch ook weer niet. Het tijdschrift New Scientist had ooit al eens twee van die verzamelbundels uitgegeven, en die waren toen ... lees verder »
Why Is Sex Fun?

Why Is Sex Fun?
Jared Diamond

Tal van levensvragen kwellen mij, maar Why is Sex Fun? hoort daar niet bij. Ook hoef ik niet per se meer door een ander toegelicht te krijgen waarom sex leuk zou zijn. Tenminste, niet met een boek. Of een film. ... lees verder »
Why Things Bite Back

Why Things Bite Back
Edward Tenner

Dit is opnieuw een boek dat ik vooral van reputatie kende, en altijd nog eens zelf wilde lezen. En dan moet meteen gezegd dat die faam wel terecht is. Maar ook viel Why Things Bite Back mij wat tegen. Wat ... lees verder »
Wiskundige op de beurs

Wiskundige op de beurs
John Allen Paulos

Wat viel mij dit boek tegen. John Allen Paulos heeft enkele heel aardige bundels gepubliceerd, waarin hij speels maar terecht waarschuwt tegen de gevaren van ongecijferdheid. Maar dit was geen leuk boek. En merkwaardig genoeg spreekt de inhoud ook het ... lees verder »
Woorden van de wereld

Woorden van de wereld
Abram de Swaan

Aardig aan dit boek van Abram de Swaan is dat het nu eens anders naar taal kijkt dan bijvoorbeeld linguïsten gewoon zijn. Ik kan het geen straf vinden om niet over Sapir-Whorf te hoeven lezen, of Chomsky's syntactische structuren. Eén van ... lees verder »
Y

Y
Steve Jones

Charles Darwin publiceerde in 1871 The Descent of Men. Dit was het werk waarin hij zijn ideeën over evolutie toespitste op de ontwikkeling van de mens. Geneticus Steve Jones nam de structuur van Darwin's boek over, maar vulde die in ... lees verder »
Zo kan het echt niet langer

Zo kan het echt niet langer
Leo Prick

De laatste columns uit deze bundel dateren uit 2002, of 2001. Vijf jaar later schrijft Prick nog iedere week in NRC-Handelsblad stevige columns over wat er misgaat in het onderwijs. En sleet zit er nog niet op bij hem. Maar voor mij, ... lees verder »
Zo ver is de wetenschap

Zo ver is de wetenschap
H. Bergman/H.J. Schoo (red.)

Schopenhauer schreef dat het kopen van boeken niet hetzelfde is als het zich eigen maken van de inhoud. Dit lijkt een dooddoener. En toch staat voor velen het hebben alvast maar gelijk aan het kennen. Ook ik heb me in ... lees verder »
Zoete koek & speculatie

Zoete koek & speculatie
Hans van Maanen

Wat zou ik graag een leerboek van Hans van Maanen lezen over hoe je wetenschapsjournalistiek moet bedrijven. Waarin hij uitlegt wat journalisten van bijvoorbeeld statistiek dienen te weten, en waarmee hij hen opvoedt tot kritischer intermediairs van nieuws. Eens een lopend ... lees verder »
Zorgelijke staat van het onbewuste

Zorgelijke staat van het onbewuste
J. van Heerden

Had ik dit proefschrift gelezen als het niet van Jaap van Heerden was geweest? De vraag stellen, is hem beantwoorden. Er zijn in de afgelopen vijfentwintig jaar nogal wat boeken meer geschreven over bewustzijn, of het onderbewuste. Er heeft bovendien ... lees verder »