Bij een verzameling van losse stukken is altijd de vraag of de delen elkaar versterken tot een geheel. Dat geldt helemaal als de inhoud over een langere tijd tot stand kwam. En 'Dat blijft geheim' uit 2006 besluit wel met ... lees verder »
Hobsbawm schreef ooit een korte geschiedenis van de twintigste eeuw, met de titel The Age of Extremes. En dit boek wilde ik altijd nog eens lezen. Alleen bleek me, toen ik zo ver kwam, dat het éen titel uit een ... lees verder »
Toen Goudsblom afscheid nam als hoogleraar Sociologie in Amsterdam, kreeg hij dit liber amicorum cadeau. Daarin blikten vrienden, leerlingen, en collega's terug op hun contact met hem, of lieten zij zich inspireren door een thema uit zijn werk. Tezamen vormen ... lees verder »
Het was vrij toevallig dat ik deze interviewbundel van Studs Terkel als vierde las, van de stapel van vijf die ik kocht. Toeval, maar een gelukkig toeval. Ineens klopte namelijk alles. Al wat ik tot nu toe van Terkel had ... lees verder »
Ik stond op het punt een geautoriseerde biografie over Naipaul te lezen, die volgens de critici niets van de man overlaat. Als mens dan. Als schrijver staan zijn kwaliteiten buiten kijf. Daardoor moest ik er dus rekening mee houden na ... lees verder »
Er is herlezen en herlezen. Maar misschien heb ik nu eindelijk ontdekt waar het verschil hem in zit voor mij. Hoe meer ik van een tekst heb opgestoken, des te minder het lukt die nog eens te bekijken. Maar heb ... lees verder »
Kernvraag vooraf aan het lezen was niet wát er in het Atheïstisch manifest zou staan, maar hóe dit geformuleerd zou zijn. Waarbij nogal meewoog dat Herman Philipse filosoof is. Weliswaar éen die publiekelijk het Verlichtingsdenken verdedigt, maar tegelijk iemand die ... lees verder »
Ik moest dit soort boeken maar niet meer lezen.
Niet dat de Franse filosoof Michel Onfray geen helder boek heeft geschreven. Of dat er niets uit te leren zou zijn.
Maar ik weet het nu wel. Niet in detail natuurlijk. Onfray ... lees verder »
Genre-fictie zoals deze Christelijke novelle lijdt aan voorspelbaarheid. Dat maakt het nu eenmaal genre-fictie. Van een boek als dit is gegeven dat God op een zeker moment nadrukkelijk aanwezig zal zijn. Dat verwacht de lezer, en dit vertrouwen mag niet ... lees verder »
Hoewel de verzuiling in Nederland niet meer bestaat, zijn er twee reservaten waarin wat mannetjes met een pietsje macht vreselijk hun best doen ons te laten geloven dat zij nog wel hele volksdelen vertegenwoordigen. Dat ene reservaat is de politiek, ... lees verder »
Non-fictie heeft voor mij twee mogelijke nadelen; vooropgesteld dat de auteur zijn ambacht tenminste beheerst. De stand van de wetenschap, of de techniek, kan een boek opvallend snel laten verouderen. En ook komt het voor dat ik nauwelijks iets lees ... lees verder »
Wat een merkwaardig ouderwets verhaal is dit. Of moet ik het anders zien, en schreef Guus Kuijer hiermee eigenlijk ook een pastiche op alle jeugdboeken van de diepgristelijke schrijver W.G. van de Hulst, nee misschien zelfs wel een bestrijding van ... lees verder »
James Wood was al een toonaangevend criticus toen hij zelf een roman uitbracht. Die werd door zijn normale collega's vriendelijk ontvangen. Maar was het ook een goed boek? En kon de roman me nog wat meer duidelijk maken van Wood's ... lees verder »
Dit is de tweede bundel met beschouwingen van Maarten ’t Hart over de bijbel, en daar zal het bij blijven. Hij werd er te vaak over aangesproken, meestal met het klemmende verzoek toch alsjeblieft te stoppen. Curieus daarbij is al ... lees verder »
Waarom zou iemand een boek als dit lezen, waarvan de inhoud en argumentatie zonder het te openen al te voorspellen is?
Om dat te verklaren, moet ik eerst uitleggen waarom Richard Dawkins' God Delusion [God als misvatting] me interesseerde indertijd. ... lees verder »
Het raadsel Fens.
Andere woorden om mijn relatie tot deze literatuurcriticus te omschrijven, heb ik niet. Zonder mijn eigen smaak nu heilig te willen verklaren, is me niet duidelijk wat er boeiend is aan het werk van deze man. Hoe ... lees verder »
Een essaybundel met heel verschillende thema's is A Devil's Chaplain. En daarmee een wat merkwaardig boek.
Voor een groot deel is dit boek te zien als een voorafschaduwing van het antireligieuze traktaat The God Delusion. Dawkins heeft enkele essays opgenomen waaruit ... lees verder »
Het is normaal wat raar om een woordenboek van kaft tot kaft te lezen. Maar in dit geval kon dat heel goed. Zij het dat ik er bijna een half jaar mee bezig ben geweest. Russell's Dictionary of Mind, Matter ... lees verder »
Kuijer duikt de religieuze geschiedenis in, met dit boek. En hij concentreert zich daarbij vooral op het midden van de zestiende eeuw. Toen overal in West-Europa mensen ineens zelf de bijbelboeken gingen raadplegen. Omdat het door Luther's eerste vertaling mogelijk ... lees verder »
Vidal in het Engels lezen, ben ik mans genoeg voor. Maar dit boekje kwam toevallig op mijn weg, op die al vaker vermelde braderie. En ik zou het ook nooit gekocht hebben, als het niet éen euro was geweest.
Mijn terughoudendheid ... lees verder »
Ik wist vooraf niets van dit boek, en dat maakte raar lezen. Nu goed, de titel kwam in wat lijstjes voor. En over Lytton Strachey [1880 – 1932] als persoon, en met hij verkeerde, had ik wel het een en ... lees verder »
Meestal begin ik blanco aan een boek, en laat ik het aan de inhoud over mij te overtuigen. Maar het is niet vol te houden dat dit ook voor deze bundel opstellen zou gelden. Op mijn andere log ging ik ... lees verder »
Het stond bij mij in de kast, maar zei me geheel niets. Dat komt vaker voor, bij boeken. Ik zou er zo een nieuwe rubriek van kunnen maken op boeklog. Met deze week aandacht voor En Ik zag dat het ... lees verder »
Joseph Epstein is een vreemde schrijver. Ik heb inmiddels honderden van zijn essays en columns opgeslagen in mijn digitale archief. En met genoegen. Maar zijn boeken doen me niets.
Epstein is eloquent en erudiet. Maar die kwaliteiten leveren vervolgens vooral schitterende ... lees verder »
Het tweede boek met essays van Michel de Montaigne [1533-1592] bevat éen uitzonderlijk lang stuk. Het twaalfde hoofdstuk. Van ruim tweehonderd bladzijden. De 'Apologie voor Raymond Sebond'.
Teksten als deze vreesde ik vooraf. Want, om zo'n essay te begrijpen, volstaat ... lees verder »
Wat had ik verwacht van een werkje dat speciaal is uitgebracht om dezer dagen het Christelijke boek te promoten? Laat ik eerlijk zijn: een genredingetje. Zoals er in iedere Baantjer een dode valt maar de moordenaar meestal wel gevonden wordt, ... lees verder »
Er is iets met de boeken van Daniel Dennett dat me altijd weer laat worstelen. En dat ligt niet aan de onderwerpen die hij behandelt. Dat ligt zelfs niet aan zijn schrijfstijl, want die is helder. Over het algemeen.
Nee, ... lees verder »
Dat mensen ergens in willen geloven, vind ik nog wel begrijpelijk. Het is alleen de absolute kul waarop religies gebaseerd worden die me verbijstert. De antwoorden die wat bronstijdvolkjes formuleerden op hun levensvragen boeien mij niet zo, om maar eens ... lees verder »
Mijn waardering voor het genre van de autobiografie wisselt nog weleens. Het gebeurt zo zelden dat een goede schrijver ook een boeiend leven heeft gehad. Want, uiteindelijk gaat het toch vooral daarom. Dat niet alleen de taal iets zegt.
Omgekeerd ... lees verder »
Dit boek leek een verplicht nummer op de lijst, in eerste instantie. Iedereen las het, en dus werd ook mijn mening weleens gevraagd. The God Delusion bleek als hardcover vorig jaar een onverwacht koopsucces te zijn. Zo zeer zelfs dat ... lees verder »
November is een maand van niks, wat mij betreft. Een duistere herfstmaand die meteen afgeschaft mag worden. Onderdeel van een wat slaperige periode in het jaar, waarin de dagen zo op elkaar lijken omdat de lamp bij alles op moet.
November ... lees verder »
De boekhandel is éen opzicht niet anders dan alle andere handel. De sector organiseert gezamenlijk allerhande promotie om extra aandacht voor de waren te krijgen. Zo is er de boekenweek, en zijn er daarnaast nog verschillende actiemaanden. Eén daarvan heet ... lees verder »
Dit boek heeft als kern de lezing over wetenschap die paleontoloog Stephen Jay Gould in 2000 hield, toen hij president werd van de American Association of Science (AAAS). Maar Gould [1941 - 2002] vond het erg zich zo te moeten ... lees verder »
Het zoveelste boek alweer dit jaar met God in de titel op mijn boeklog. Alsof ik het erom zou doen.
Maar goed, de beleving van religie is op dit moment natuurlijk wel een actueel onderwerp. Nu die ene overgebleven wereldmacht ... lees verder »
Kousbroek polemisch tegen religie. Omdat de meeste van deze anathema's al in NRC-Handelsblad hadden gestaan, heb ik indertijd nooit naar de verzameling in het boek getaald. In de krant las ik ze ook maar half.
Daar zijn ook wel redenen voor. ... lees verder »
Dit kwam als een ontstellend Brits boek op me over. Bovendien werd het nooit echt een boek, maar leest het als een verzameling losse essays. Francis Wheen, die werkt voor het satirische blad Private Eye, bekeek wat hem allemaal niet ... lees verder »
Toen ik geschiedenis ging studeren, werd tijdens de introductieweek een waarschuwing uitgesproken. Denk erom, zei iemand, de geschiedenisstudie maakt dat je heel straks anders tegen gebeurtenissen in het nieuws gaat aankijken dan anderen.
Die waarschuwing is profetisch gebleken.
Toen ik een ... lees verder »
De derde bundel Ideeën van Multatuli heeft éen thema: opvoeding, en in het bijzonder scholing. Daarbij weegt bovendien de vraag mee wat precies waarheid is, en hoe wij die zouden kunnen leren herkennen.
Nu goed, er fietst halverwege nog een kort ... lees verder »
Over angsten gaat dit boek. Maar dan angsten die zich gecondenseerd hebben rond een kern van vervuiling, en een verhaal zijn gaan vormen. Ik vind de moderne legenden die dit oplevert alleen al interessant omdat ze me veel vertellen over ... lees verder »
Het mooiste gedeelte uit de drie Kronieken van het vuur, is misschien wel het begin van boek 1. Waarin Galeano allerlei alternatieve scheppingsmythes vertelt, die toch nog mondeling overgeleverd zijn van de inheemse volkeren in Latijns-Amerika. Want, hoe wreed die ... lees verder »
Zo af en toe lees ik een boek dat me geruststelt. Het kan dus wel. Er zijn wel degelijk auteurs actief die precies doen wat ik denk dat nodig is voor een goed boek.
Lage landen hoge sprongen biedt een ... lees verder »
Dit boek heeft al overal uitgebreid in de belangstelling gestaan. Maar dat kwam alleen omdat een toevallige opmerking achterin over de sharia, van de toenmalige minister Donner, door het dagblad AD zo negatief als mogelijk werd uitgelegd. En vervolgens had ... lees verder »
De meeste van de mannen in deze interviewbundel schrijven zelf. De grote vraag voor mij was daarom: bieden de gesprekken nog iets extra's? Zijn deze schrijvers al pratend tegen een ander niet heel veel minder dan in alleenspraak met het ... lees verder »
Ik lees weleens een boek, en toch heb ik zelden een concreet antwoord klaar als iemand me vraagt waar of ik op het moment in bezig ben. Het handigst is het om in zo'n geval dan maar het boek in ... lees verder »
In De mensheid zij geprezen neemt een advocaat het woord, om de mens in al zijn kleinheid en onvermogen te verdedigen. Waarop ik me al binnen een paar pagina's gedwongen voelde om me af te vragen wie deze advocaat dan ... lees verder »
Boeklog is een vrijwel dagelijks verslag van mijn fascinatie voor geweld. En nee, dat wist ik ook niet. Geen idee zelfs. Pas na het lezen van Met alle geweld drong dit gegeven tot mij door. Te veel schrijvers, en boektitels, ... lees verder »
Elders schreef ik laatst over mijn eeuwige fascinatie voor 'de geschiedenis van het ik'. Wat is het toch dat bepaalt wie ik nu ben en wat ik wil? En hoe kan dit zijn veranderd, in de loop der geschiedenis?
Dit is ... lees verder »
Kostte de vorige Mencken-bloemlezing me ruim twee jaar om door te nemen. Was Minority Report al binnen twee maanden uit. Dit komt onder meer door het grote verschil in dikte, en doordat er in verhouding veel minder tekst op een ... lees verder »
Om de filosofische inzichten van Albert Camus te leren waarderen, kun je beter diens romans lezen dan zijn essays. Dit is zo'n uitspraak die ook ik weleens gedaan heb. Een cliché. Los intellectueel kleingeld, dat altijd voor het grijpen ligt, ... lees verder »
De Boekenweek in 1997 had als thema 'Mijn God'. De Stichting Collectieve Propaganda van het Nederlandse Boek had namelijk een opleving bemerkt van religieus gevoel, en zag mogelijkheden daar nog leuk iets commercieels mee te doen. Als schaamlap werd Gerrit ... lees verder »
Dit boek lag al op de stapel nog te lezen titels, toen ik het genoemd zag in Tegen het idealisme. Joop Goudsblom en Pierre Vinken leerden elkaar namelijk kennen in hun studietijd. Dus als Goudsblom dit boek een persoonlijke zoektocht ... lees verder »
Een bescheiden bloemlezinkje van vertaalde stukken over religie uit Schopenhauer's boeken bleek interessanter dan vele atheïstische traktaten eerder hier geboeklogd. En waar ligt dit dan aan?
Voor een groot deel is dat stijl. Schopenhauer kon een prikkelende zin schrijven, zelfs al ... lees verder »
Niets merkwaardiger dan om een boek te lezen waarin de auteur zich verdiept in wat mij al decennia boeit. Zo'n werk is nauwelijks neutraal te bekijken. Alleen al omdat de schrijver gedaan heeft wat ik al die tijd heb nagelaten. ... lees verder »
Dit boek had ik zo gauw niet gelezen als de schrijver niet geïnterviewd was op TV. Want, wat hij daar zei, klonk goed. Geloof is een persoonlijke zaak, volgens Laroui. Waarmee hij zich uitsprak tegen de bewusteloosheid die georganiseerde godsdienst ... lees verder »
Ik had goede herinneringen aan dit boek. Maar die bleken meer met mijzelf te maken te hebben dan iets anders. Het was ook al een tijd geleden dat ik deze bundel essays van Frits Staal heb gelezen. Dat moet in ... lees verder »
Zintuiglijk schrijven, wat bedoel ik daar mee? En waarom zijn sommige boeken eigenlijk mislukt als het de schrijver niet lukt om zijn zintuiglijke waarnemingen in woorden te vatten?
Dit boek reikt mij perfect materiaal aan om dat nu eens te illustreren.
Eerder ... lees verder »
Eén op de vijf boeken die ik lees, bestaat uit een verzamelbundel. En hoewel het mij dus blijkbaar prettig is om collecties van losse artikelen te lezen, maakt deze voorkeur het me telkens wel moeilijk om informatieve boeklogjes te schrijven.
Neem ... lees verder »
Een filosofieboek dat afsluit met een gebed, dat moet wel over een intens geloof gaan, en door een religieus auteur geschreven zijn. Caputo is dan ook hoogleraar aan een Katholieke universiteit, en publiceerde verder over Heidegger, Derrida, en Thomas van ... lees verder »
Whoever denies Nevil Shute's work has any literary merit, at least has to be able to explain me what this book is lacking. Because, apart from offering a moving story, it asks a couple of fundamental questions, without offering the ... lees verder »
De Christelijke boekhandels importeerden hun actieboek dit jaar, en lieten het werk van een Britse auteur te vertalen. Nu goed, ook de CPNB dacht een paar jaar terug met Salman Rushdie te kunnen scoren. Er is een precedent om met ... lees verder »
Zo moet het, heb ik een paar keer gedacht bij het lezen van deze biografie. Paul Frentrop heeft een zeer geslaagde levensbeschrijving van Pierre Vinken afgeleverd, en dit komt vooral omdat de hoofdpersoon nooit te lang hinderlijk in het beeld ... lees verder »
Vuijsje is een socioloog, en van sociologen kwamen tot nu toe de enige inzichten over geloof die me werkelijk wat zeiden. Een groot probleem van haast alle boeken in de categorie religie hier is namelijk dat die alleen maar afkeuren. ... lees verder »
Bestaat er zoiets als de absolute waarheid? Of is het misschien slimmer om te aanvaarden dat we beter kunnen werken met deelwaarheden op deelgebieden? Die beide kunnen veranderen bovendien?
Voor ik aan dit boek begon, waren mijn ideeën over bovenstaande vragen ... lees verder »
De meeste filosofen zie ik als goochelaars. Hun trucs zijn vaak vermakelijk, maar het blijft natuurlijk oplichterij. Met dit verschil dat ik niet aanneem dat de gemiddelde goochelaar denkt dat hij echt magische krachten heeft. Ook is hun publiek wat ... lees verder »
Als Dunning over medische zaken schrijft, of deze terloops aanhaalt, lees ik hem graag. Dan worden zijn essays verrijkt met eigen kennis en inzicht, opgedaan in de praktijk als hartspecialist en meer.
Als Dunning niet over medische zaken schrijft, worden ... lees verder »
Het hangt er weliswaar vanaf wie het zegt, maar de vraag naar wat ik een goed boek vind, is meestal een vraag naar een prettig leesbare roman. En ik lees eigenlijk nauwelijks romans. Laat staan actuele titels, of wat iedereen ... lees verder »
Ongepland las ik in vertaling twee boeken vol cultuurpessimisme na elkaar. Het ene was van de socioloog Furedi, die een linkse tot zelfs extreem-linkse achtergrond heeft. Dat bespreek ik hier morgen. Het andere is dit boek van Roger Scruton, een ... lees verder »
U mag me atheïst noemen, of ongelovige, zelf zal ik dat niet doen. Ik vind het namelijk raar me te positioneren ten opzichte van de religies. Die bestaan, en hebben ook altijd bestaan, in velerlei vormen. Maar dat gegeven is ... lees verder »
Een groot deel van deze beschouwingen over de bijbel verscheen midden jaren negentig in NRC-Handelsblad. Maar de krant kreeg er zo veel woedende post over, dat de redactie toen besloot de serie te stoppen. Later publiceerde ’t Hart nog zeven ... lees verder »