Titels opgenomen onder het label religie:

‘Dat blijft geheim’

‘Dat blijft geheim’
Stan van Houcke

Bij een verzameling van losse stukken is altijd de vraag of de delen elkaar versterken tot een geheel. Dat geldt helemaal als de inhoud over een langere tijd tot stand kwam. En 'Dat blijft geheim' uit 2006 besluit wel met ... lees verder »
Age of Revolution

Age of Revolution
Eric Hobsbawm

Hobsbawm schreef ooit een korte geschiedenis van de twintigste eeuw, met de titel The Age of Extremes. En dit boek wilde ik altijd nog eens lezen. Alleen bleek me, toen ik zo ver kwam, dat het éen titel uit een ... lees verder »
Alles verandert

Alles verandert

Toen Goudsblom afscheid nam als hoogleraar Sociologie in Amsterdam, kreeg hij dit liber amicorum cadeau. Daarin blikten vrienden, leerlingen, en collega's terug op hun contact met hem, of lieten zij zich inspireren door een thema uit zijn werk. Tezamen vormen ... lees verder »
American Dreams

American Dreams
Studs Terkel

Het was vrij toevallig dat ik deze interviewbundel van Studs Terkel als vierde las, van de stapel van vijf die ik kocht. Toeval, maar een gelukkig toeval. Ineens klopte namelijk alles. Al wat ik tot nu toe van Terkel had ... lees verder »
Area of Darkness

Area of Darkness
V.S. Naipaul

Ik stond op het punt een geautoriseerde biografie over Naipaul te lezen, die volgens de critici niets van de man overlaat. Als mens dan. Als schrijver staan zijn kwaliteiten buiten kijf. Daardoor moest ik er dus rekening mee houden na ... lees verder »
Arnon Grunberg leest Karel van het Reve

Arnon Grunberg leest Karel van het Reve
Karel van het Reve

Er is herlezen en herlezen. Maar misschien heb ik nu eindelijk ontdekt waar het verschil hem in zit voor mij. Hoe meer ik van een tekst heb opgestoken, des te minder het lukt die nog eens te bekijken. Maar heb ... lees verder »
Atheïstisch manifest

Atheïstisch manifest
Herman Philipse

Kernvraag vooraf aan het lezen was niet wát er in het Atheïstisch manifest zou staan, maar hóe dit geformuleerd zou zijn. Waarbij nogal meewoog dat Herman Philipse filosoof is. Weliswaar éen die publiekelijk het Verlichtingsdenken verdedigt, maar tegelijk iemand die ... lees verder »
Atheologie

Atheologie
Michel Onfray

Ik moest dit soort boeken maar niet meer lezen. Niet dat de Franse filosoof Michel Onfray geen helder boek heeft geschreven. Of dat er niets uit te leren zou zijn. Maar ik weet het nu wel. Niet in detail natuurlijk. Onfray ... lees verder »
Bladstil

Bladstil
Leendert van Wezel

Genre-fictie zoals deze Christelijke novelle lijdt aan voorspelbaarheid. Dat maakt het nu eenmaal genre-fictie. Van een boek als dit is gegeven dat God op een zeker moment nadrukkelijk aanwezig zal zijn. Dat verwacht de lezer, en dit vertrouwen mag niet ... lees verder »
Blik op de buis

Blik op de buis
Andries Knevel

Hoewel de verzuiling in Nederland niet meer bestaat, zijn er twee reservaten waarin wat mannetjes met een pietsje macht vreselijk hun best doen ons te laten geloven dat zij nog wel hele volksdelen vertegenwoordigen. Dat ene reservaat is de politiek, ... lees verder »
Blind Watchmaker

Blind Watchmaker
Richard Dawkins

Non-fictie heeft voor mij twee mogelijke nadelen; vooropgesteld dat de auteur zijn ambacht tenminste beheerst. De stand van de wetenschap, of de techniek, kan een boek opvallend snel laten verouderen. En ook komt het voor dat ik nauwelijks iets lees ... lees verder »
Boek van alle dingen

Boek van alle dingen
Guus Kuijer

Wat een merkwaardig ouderwets verhaal is dit. Of moet ik het anders zien, en schreef Guus Kuijer hiermee eigenlijk ook een pastiche op alle jeugdboeken van de diepgristelijke schrijver W.G. van de Hulst, nee misschien zelfs wel een bestrijding van ... lees verder »
Book Against God

Book Against God
James Wood

James Wood was al een toonaangevend criticus toen hij zelf een roman uitbracht. Die werd door zijn normale collega's vriendelijk ontvangen. Maar was het ook een goed boek? En kon de roman me nog wat meer duidelijk maken van Wood's ... lees verder »
Bril van God

Bril van God
Maarten ’t Hart

Dit is de tweede bundel met beschouwingen van Maarten ’t Hart over de bijbel, en daar zal het bij blijven. Hij werd er te vaak over aangesproken, meestal met het klemmende verzoek toch alsjeblieft te stoppen. Curieus daarbij is al ... lees verder »
Darwins engel

Darwins engel
John Cornwell

Waarom zou iemand een boek als dit lezen, waarvan de inhoud en argumentatie zonder het te openen al te voorspellen is? Om dat te verklaren, moet ik eerst uitleggen waarom Richard Dawkins' God Delusion [God als misvatting] me interesseerde indertijd. ... lees verder »
Dat oude Europa

Dat oude Europa
Kees Fens

Het raadsel Fens. Andere woorden om mijn relatie tot deze literatuurcriticus te omschrijven, heb ik niet. Zonder mijn eigen smaak nu heilig te willen verklaren, is me niet duidelijk wat er boeiend is aan het werk van deze man. Hoe ... lees verder »
Devil’s Chaplain

Devil’s Chaplain
Richard Dawkins

Een essaybundel met heel verschillende thema's is A Devil's Chaplain. En daarmee een wat merkwaardig boek. Voor een groot deel is dit boek te zien als een voorafschaduwing van het antireligieuze traktaat The God Delusion. Dawkins heeft enkele essays opgenomen waaruit ... lees verder »
Dictionary of Mind, Matter & Morals

Dictionary of Mind, Matter & Morals
Bertrand Russell

Het is normaal wat raar om een woordenboek van kaft tot kaft te lezen. Maar in dit geval kon dat heel goed. Zij het dat ik er bijna een half jaar mee bezig ben geweest. Russell's Dictionary of Mind, Matter ... lees verder »
Doden van een mens

Doden van een mens
Guus Kuijer

Kuijer duikt de religieuze geschiedenis in, met dit boek. En hij concentreert zich daarbij vooral op het midden van de zestiende eeuw. Toen overal in West-Europa mensen ineens zelf de bijbelboeken gingen raadplegen. Omdat het door Luther's eerste vertaling mogelijk ... lees verder »
Droomoorlog

Droomoorlog
Gore Vidal

Vidal in het Engels lezen, ben ik mans genoeg voor. Maar dit boekje kwam toevallig op mijn weg, op die al vaker vermelde braderie. En ik zou het ook nooit gekocht hebben, als het niet éen euro was geweest. Mijn terughoudendheid ... lees verder »
Eminent Victorians

Eminent Victorians
Lytton Strachey

Ik wist vooraf niets van dit boek, en dat maakte raar lezen. Nu goed, de titel kwam in wat lijstjes voor. En over Lytton Strachey [1880 – 1932] als persoon, en met hij verkeerde, had ik wel het een en ... lees verder »
En God beschikte een worm

En God beschikte een worm
Cees Dekker e.a. red.

Meestal begin ik blanco aan een boek, en laat ik het aan de inhoud over mij te overtuigen. Maar het is niet vol te houden dat dit ook voor deze bundel opstellen zou gelden. Op mijn andere log ging ik ... lees verder »
En Ik zag dat het goed was

En Ik zag dat het goed was
Peter Bügel

Het stond bij mij in de kast, maar zei me geheel niets. Dat komt vaker voor, bij boeken. Ik zou er zo een nieuwe rubriek van kunnen maken op boeklog. Met deze week aandacht voor En Ik zag dat het ... lees verder »
Envy

Envy
Joseph Epstein

Joseph Epstein is een vreemde schrijver. Ik heb inmiddels honderden van zijn essays en columns opgeslagen in mijn digitale archief. En met genoegen. Maar zijn boeken doen me niets. Epstein is eloquent en erudiet. Maar die kwaliteiten leveren vervolgens vooral schitterende ... lees verder »
Essays II

Essays II
Michel de Montaigne

Het tweede boek met essays van Michel de Montaigne [1533-1592] bevat éen uitzonderlijk lang stuk. Het twaalfde hoofdstuk. Van ruim tweehonderd bladzijden. De 'Apologie voor Raymond Sebond'. Teksten als deze vreesde ik vooraf. Want, om zo'n essay te begrijpen, volstaat ... lees verder »
Est

Est
Adrian Verbree

Wat had ik verwacht van een werkje dat speciaal is uitgebracht om dezer dagen het Christelijke boek te promoten? Laat ik eerlijk zijn: een genredingetje. Zoals er in iedere Baantjer een dode valt maar de moordenaar meestal wel gevonden wordt, ... lees verder »
Freedom evolves

Freedom evolves
Daniel C. Dennett

Er is iets met de boeken van Daniel Dennett dat me altijd weer laat worstelen. En dat ligt niet aan de onderwerpen die hij behandelt. Dat ligt zelfs niet aan zijn schrijfstijl, want die is helder. Over het algemeen. Nee, ... lees verder »
Geloof

Geloof
Slavoj Zizek

Dat mensen ergens in willen geloven, vind ik nog wel begrijpelijk. Het is alleen de absolute kul waarop religies gebaseerd worden die me verbijstert. De antwoorden die wat bronstijdvolkjes formuleerden op hun levensvragen boeien mij niet zo, om maar eens ... lees verder »
Gentle Regrets

Gentle Regrets
Roger Scruton

Mijn waardering voor het genre van de autobiografie wisselt nog weleens. Het gebeurt zo zelden dat een goede schrijver ook een boeiend leven heeft gehad. Want, uiteindelijk gaat het toch vooral daarom. Dat niet alleen de taal iets zegt. Omgekeerd ... lees verder »
God Delusion

God Delusion
Richard Dawkins

Dit boek leek een verplicht nummer op de lijst, in eerste instantie. Iedereen las het, en dus werd ook mijn mening weleens gevraagd. The God Delusion bleek als hardcover vorig jaar een onverwacht koopsucces te zijn. Zo zeer zelfs dat ... lees verder »
God is gek

God is gek
Kluun

November is een maand van niks, wat mij betreft. Een duistere herfstmaand die meteen afgeschaft mag worden. Onderdeel van een wat slaperige periode in het jaar, waarin de dagen zo op elkaar lijken omdat de lamp bij alles op moet. November ... lees verder »
Grenzen aan de vrijheid

Grenzen aan de vrijheid
Ian Buruma

De boekhandel is éen opzicht niet anders dan alle andere handel. De sector organiseert gezamenlijk allerhande promotie om extra aandacht voor de waren te krijgen. Zo is er de boekenweek, en zijn er daarnaast nog verschillende actiemaanden. Eén daarvan heet ... lees verder »
Hedgehog, the Fox, and the Magister’s Pox

Hedgehog, the Fox, and the Magister’s Pox
Stephen Jay Gould

Dit boek heeft als kern de lezing over wetenschap die paleontoloog Stephen Jay Gould in 2000 hield, toen hij president werd van de American Association of Science (AAAS). Maar Gould [1941 - 2002] vond het erg zich zo te moeten ... lees verder »
Hoe een klein rotgodje God vermoordde

Hoe een klein rotgodje God vermoordde
Guus Kuijer

Het zoveelste boek alweer dit jaar met God in de titel op mijn boeklog. Alsof ik het erom zou doen. Maar goed, de beleving van religie is op dit moment natuurlijk wel een actueel onderwerp. Nu die ene overgebleven wereldmacht ... lees verder »
Hoger Honing

Hoger Honing
Rudy Kousbroek

Kousbroek polemisch tegen religie. Omdat de meeste van deze anathema's al in NRC-Handelsblad hadden gestaan, heb ik indertijd nooit naar de verzameling in het boek getaald. In de krant las ik ze ook maar half. Daar zijn ook wel redenen voor. ... lees verder »
How Mumbo-Jumbo Conquered the World

How Mumbo-Jumbo Conquered the World
Francis Wheen

Dit kwam als een ontstellend Brits boek op me over. Bovendien werd het nooit echt een boek, maar leest het als een verzameling losse essays. Francis Wheen, die werkt voor het satirische blad Private Eye, bekeek wat hem allemaal niet ... lees verder »
How The News Makes Us Dumb

How The News Makes Us Dumb
C. John Sommerville

Toen ik geschiedenis ging studeren, werd tijdens de introductieweek een waarschuwing uitgesproken. Denk erom, zei iemand, de geschiedenisstudie maakt dat je heel straks anders tegen gebeurtenissen in het nieuws gaat aankijken dan anderen. Die waarschuwing is profetisch gebleken. Toen ik een ... lees verder »
Ideeën. Derde bundel

Ideeën. Derde bundel
Multatuli

De derde bundel Ideeën van Multatuli heeft éen thema: opvoeding, en in het bijzonder scholing. Daarbij weegt bovendien de vraag mee wat precies waarheid is, en hoe wij die zouden kunnen leren herkennen. Nu goed, er fietst halverwege nog een kort ... lees verder »
Jacht op de Veluwepoema

Jacht op de Veluwepoema
Peter Burger

Over angsten gaat dit boek. Maar dan angsten die zich gecondenseerd hebben rond een kern van vervuiling, en een verhaal zijn gaan vormen. Ik vind de moderne legenden die dit oplevert alleen al interessant omdat ze me veel vertellen over ... lees verder »
Kroniek van het vuur 1 | Het begin

Kroniek van het vuur 1 | Het begin
Eduardo Galeano

Het mooiste gedeelte uit de drie Kronieken van het vuur, is misschien wel het begin van boek 1. Waarin Galeano allerlei alternatieve scheppingsmythes vertelt, die toch nog mondeling overgeleverd zijn van de inheemse volkeren in Latijns-Amerika. Want, hoe wreed die ... lees verder »
Lage landen hoge sprongen

Lage landen hoge sprongen
Jos van der Lans – Herman Vuijsje

Zo af en toe lees ik een boek dat me geruststelt. Het kan dus wel. Er zijn wel degelijk auteurs actief die precies doen wat ik denk dat nodig is voor een goed boek. Lage landen hoge sprongen biedt een ... lees verder »
Land van haat en nijd

Land van haat en nijd
Margarith Kleijwegt & Max van Weezel

Dit boek heeft al overal uitgebreid in de belangstelling gestaan. Maar dat kwam alleen omdat een toevallige opmerking achterin over de sharia, van de toenmalige minister Donner, door het dagblad AD zo negatief als mogelijk werd uitgelegd. En vervolgens had ... lees verder »
Leven zonder God

Leven zonder God
Harm Visser

De meeste van de mannen in deze interviewbundel schrijven zelf. De grote vraag voor mij was daarom: bieden de gesprekken nog iets extra's? Zijn deze schrijvers al pratend tegen een ander niet heel veel minder dan in alleenspraak met het ... lees verder »
Mencken Chrestomathy

Mencken Chrestomathy
H.L. Mencken

Ik lees weleens een boek, en toch heb ik zelden een concreet antwoord klaar als iemand me vraagt waar of ik op het moment in bezig ben. Het handigst is het om in zo'n geval dan maar het boek in ... lees verder »
Mensheid zij geprezen

Mensheid zij geprezen
Arnon Grunberg

In De mensheid zij geprezen neemt een advocaat het woord, om de mens in al zijn kleinheid en onvermogen te verdedigen. Waarop ik me al binnen een paar pagina's gedwongen voelde om me af te vragen wie deze advocaat dan ... lees verder »
Met alle geweld

Met alle geweld
Hans Achterhuis

Boeklog is een vrijwel dagelijks verslag van mijn fascinatie voor geweld. En nee, dat wist ik ook niet. Geen idee zelfs. Pas na het lezen van Met alle geweld drong dit gegeven tot mij door. Te veel schrijvers, en boektitels, ... lees verder »
Mijn vrijheid

Mijn vrijheid
Ayaan Hirsi Ali

Elders schreef ik laatst over mijn eeuwige fascinatie voor 'de geschiedenis van het ik'. Wat is het toch dat bepaalt wie ik nu ben en wat ik wil? En hoe kan dit zijn veranderd, in de loop der geschiedenis? Dit is ... lees verder »
Minority Report

Minority Report
H.L. Mencken

Kostte de vorige Mencken-bloemlezing me ruim twee jaar om door te nemen. Was Minority Report al binnen twee maanden uit. Dit komt onder meer door het grote verschil in dikte, en doordat er in verhouding veel minder tekst op een ... lees verder »
Myth of Sisyphus

Myth of Sisyphus
Albert Camus

Om de filosofische inzichten van Albert Camus te leren waarderen, kun je beter diens romans lezen dan zijn essays. Dit is zo'n uitspraak die ook ik weleens gedaan heb. Een cliché. Los intellectueel kleingeld, dat altijd voor het grijpen ligt, ... lees verder »
Niet te geloven

Niet te geloven
Gerrit Komrij

De Boekenweek in 1997 had als thema 'Mijn God'. De Stichting Collectieve Propaganda van het Nederlandse Boek had namelijk een opleving bemerkt van religieus gevoel, en zag mogelijkheden daar nog leuk iets commercieels mee te doen. Als schaamlap werd Gerrit ... lees verder »
Nihilisme en cultuur

Nihilisme en cultuur
J. Goudsblom

Dit boek lag al op de stapel nog te lezen titels, toen ik het genoemd zag in Tegen het idealisme. Joop Goudsblom en Pierre Vinken leerden elkaar namelijk kennen in hun studietijd. Dus als Goudsblom dit boek een persoonlijke zoektocht ... lees verder »
Nut van vrome leugens

Nut van vrome leugens
Arthur Schopenhauer

Een bescheiden bloemlezinkje van vertaalde stukken over religie uit Schopenhauer's boeken bleek interessanter dan vele atheïstische traktaten eerder hier geboeklogd. En waar ligt dit dan aan? Voor een groot deel is dat stijl. Schopenhauer kon een prikkelende zin schrijven, zelfs al ... lees verder »
Ogen van de ander

Ogen van de ander
Christien Brinkgreve

Niets merkwaardiger dan om een boek te lezen waarin de auteur zich verdiept in wat mij al decennia boeit. Zo'n werk is nauwelijks neutraal te bekijken. Alleen al omdat de schrijver gedaan heeft wat ik al die tijd heb nagelaten. ... lees verder »
Over het islamisme

Over het islamisme
Fouad Laroui

Dit boek had ik zo gauw niet gelezen als de schrijver niet geïnterviewd was op TV. Want, wat hij daar zei, klonk goed. Geloof is een persoonlijke zaak, volgens Laroui. Waarmee hij zich uitsprak tegen de bewusteloosheid die georganiseerde godsdienst ... lees verder »
Over zin en onzin in filosofie, religie en wetenschap

Over zin en onzin in filosofie, religie en wetenschap
Frits Staal

Ik had goede herinneringen aan dit boek. Maar die bleken meer met mijzelf te maken te hebben dan iets anders. Het was ook al een tijd geleden dat ik deze bundel essays van Frits Staal heb gelezen. Dat moet in ... lees verder »
Pelgrim zonder God

Pelgrim zonder God
Herman Vuijsje

Zintuiglijk schrijven, wat bedoel ik daar mee? En waarom zijn sommige boeken eigenlijk mislukt als het de schrijver niet lukt om zijn zintuiglijke waarnemingen in woorden te vatten? Dit boek reikt mij perfect materiaal aan om dat nu eens te illustreren. Eerder ... lees verder »
Regime van de tijd

Regime van de tijd
J. Goudsblom

Eén op de vijf boeken die ik lees, bestaat uit een verzamelbundel. En hoewel het mij dus blijkbaar prettig is om collecties van losse artikelen te lezen, maakt deze voorkeur het me telkens wel moeilijk om informatieve boeklogjes te schrijven. Neem ... lees verder »
Religie

Religie
John D. Caputo

Een filosofieboek dat afsluit met een gebed, dat moet wel over een intens geloof gaan, en door een religieus auteur geschreven zijn. Caputo is dan ook hoogleraar aan een Katholieke universiteit, en publiceerde verder over Heidegger, Derrida, en Thomas van ... lees verder »
Round the Bend

Round the Bend
Nevil Shute

Whoever denies Nevil Shute's work has any literary merit, at least has to be able to explain me what this book is lacking. Because, apart from offering a moving story, it asks a couple of fundamental questions, without offering the ... lees verder »
Schrijversclub

Schrijversclub
Adrian Plass

De Christelijke boekhandels importeerden hun actieboek dit jaar, en lieten het werk van een Britse auteur te vertalen. Nu goed, ook de CPNB dacht een paar jaar terug met Salman Rushdie te kunnen scoren. Er is een precedent om met ... lees verder »
Tegen het idealisme

Tegen het idealisme
Paul Frentrop

Zo moet het, heb ik een paar keer gedacht bij het lezen van deze biografie. Paul Frentrop heeft een zeer geslaagde levensbeschrijving van Pierre Vinken afgeleverd, en dit komt vooral omdat de hoofdpersoon nooit te lang hinderlijk in het beeld ... lees verder »
Tot hier heeft de Heer ons geholpen

Tot hier heeft de Heer ons geholpen
Herman Vuijsje

Vuijsje is een socioloog, en van sociologen kwamen tot nu toe de enige inzichten over geloof die me werkelijk wat zeiden. Een groot probleem van haast alle boeken in de categorie religie hier is namelijk dat die alleen maar afkeuren. ... lees verder »
Truth

Truth
Simon Blackburn

Bestaat er zoiets als de absolute waarheid? Of is het misschien slimmer om te aanvaarden dat we beter kunnen werken met deelwaarheden op deelgebieden? Die beide kunnen veranderen bovendien? Voor ik aan dit boek begon, waren mijn ideeën over bovenstaande vragen ... lees verder »
Twee zielen

Twee zielen
Ger Groot

De meeste filosofen zie ik als goochelaars. Hun trucs zijn vaak vermakelijk, maar het blijft natuurlijk oplichterij. Met dit verschil dat ik niet aanneem dat de gemiddelde goochelaar denkt dat hij echt magische krachten heeft. Ook is hun publiek wat ... lees verder »
Uitersten

Uitersten
A.J. Dunning

Als Dunning over medische zaken schrijft, of deze terloops aanhaalt, lees ik hem graag. Dan worden zijn essays verrijkt met eigen kennis en inzicht, opgedaan in de praktijk als hartspecialist en meer. Als Dunning niet over medische zaken schrijft, worden ... lees verder »
Vergeten seizoen

Vergeten seizoen
Peter Delpeut

Het hangt er weliswaar vanaf wie het zegt, maar de vraag naar wat ik een goed boek vind, is meestal een vraag naar een prettig leesbare roman. En ik lees eigenlijk nauwelijks romans. Laat staan actuele titels, of wat iedereen ... lees verder »
Waarom cultuur belangrijk is

Waarom cultuur belangrijk is
Roger Scruton

Ongepland las ik in vertaling twee boeken vol cultuurpessimisme na elkaar. Het ene was van de socioloog Furedi, die een linkse tot zelfs extreem-linkse achtergrond heeft. Dat bespreek ik hier morgen. Het andere is dit boek van Roger Scruton, een ... lees verder »
Waarom ik geen christen ben

Waarom ik geen christen ben
Bertrand Russell

U mag me atheïst noemen, of ongelovige, zelf zal ik dat niet doen. Ik vind het namelijk raar me te positioneren ten opzichte van de religies. Die bestaan, en hebben ook altijd bestaan, in velerlei vormen. Maar dat gegeven is ... lees verder »
Wie God verlaat heeft niets te vrezen

Wie God verlaat heeft niets te vrezen
Maarten ’t Hart

Een groot deel van deze beschouwingen over de bijbel verscheen midden jaren negentig in NRC-Handelsblad. Maar de krant kreeg er zo veel woedende post over, dat de redactie toen besloot de serie te stoppen. Later publiceerde ’t Hart nog zeven ... lees verder »